Jaren geleden ging ik eens op visite bij Nana, een Russische kaartlegster uit Antwerpen. Dat was een hele ervaring en achteraf, tot nu toe, heeft die mevrouw compleet gelijk gehad. Veel details die mensen, ook jullie, niet weten, wist ze me haarfijn uit te leggen en te voorspellen. Er is één ding waar ik in eerste instantie nogal sceptisch over was, gezien het inmiddels eroderende feit dat het geheugen feilloos werkt. Ze raadde me aan om een notitieboekje bij me gaan houden en dat op elk moment van inspiratie te gebruiken. Wat lachte ik.
Standaard zit er de laatste weken een gek oranje (is er een andere kleur?) ring-blokje met een semi-transparant plastic voor- en achterkant. Lief, klein en welhaast een plaaggeest. Dat is het. Langzaam, bij het vergaan der jaren, begint het geheugen wel eens kuren te krijgen, vooral bij ideeën en ingevingen. Dat kan een mooie-dingen-maker niet gebruiken, zeker niet wanneer de verzonnen zaken en plotse inspiratie jaren later de kans waren voor een toekomst vol glorie en zonneschijn.
Er zit gelukkig, door het doorhakken van een knoop enkele dagen terug, een berg meer ruimte en rust in het hoofd. Dan gaan er dingen broeien, bubbelen en bedelen om aandacht. Schoonheid krijgt weer de eerste rang en het woord “moeten” verdwijnt vrijwel geheel van het toneel. Dat maakt kalm en toch ook niet, maar de onrust is gezond en niet beklemmend. Ik blader eens door het boekje en zie van alles: recepten, adressen en telefoonnummers van mensen die ik gaarne nog eens wil ontbieden om de voorgaande recepten eens op uit te proberen, lieve woorden, een verloren schets en zelfs een reisschema.
Dit boekje begint zowaar een eigen leven te krijgen en vertelt een verhaal. Beetje bij beetje begint er een vorm van chronologie te ontstaan, alsof het een agenda is zonder datums. Feilloos weet ik elk detail van hetgeen is opgeschreven en waarom dat is gebeurd. Herleven, opnieuw beleven, dat is het eerder en ik droom weg bij het zien van een naam en nummer. Zal ik haar bellen of toch maar niet? Kijkend naar die ene schets lach ik breeduit, het gaat er nooit helemaal uit, maar dat geeft niet. Dat zou hetzelfde zijn als je wortels ontkennen, dat is stupide.
In eerste instantie was het kleinood bedoeld om bij te kunnen dragen aan het schrijven, maar heel vreemd weiger ik dat onbewust. Het zal wel komen, de relatie tussen mij en dat ding zal moeten groeien. Dat heeft Nana er nooit bijverteld, het belang van een verbond met een stapel papier en plastic kaften. Ze ging er misschien wel van uit dat ik het zou weten, maar daar had ze me enigszins overschat. Ik lachte uit arrogantie, niet van de zenuwen, die waren toen al weggenomen na enkele details waar ik het liever nu niet over heb.
Die mevrouw had nog wel andere eigenaardige uitspraken, waaronder die dat ze mij een sterrenkind noemde. Ik ben niet de enige was de les van een paar dagen geleden. Een jongedame waarmee ik wat tijd heb doorgebracht, kwam met dezelfde verhalen als dat ik hier tot in den treuren heb verteld. Het kijken naar de sterren, de rust erin vinden, het zoeken naar figuren en de verwondering over onszelf. Inclusief het spreken er tegen, alles was gewoonweg een overeenkomst. Dat is vreemd doch niet ongewoon, voelde ik. Wat is dat dan, een sterrenkind zijn?
Vorig jaar zei ik nog dat iedereen dat was, maar dat is geheel niet waar. De meeste mensen zijn dat niet, wat niet erg is, het maakt ze niet minder schoon. Of niet mooier, ook. Wat ik weet, is dat iemand die zo met de sterren bezig is, meer weet dan jij of de buurman van drie-hoog. Niet verstandiger in de zin van intellect, rustig maar, het is ander soort verstand, een meer weten zonder kennis. Dat is het. Je kunt feiten in je hoofd hebben, wanneer je niet begrijpt wat het allemaal is, dan is overbodige informatie. Je kunt nog zoveel gestudeerd hebben, maar als je in de rest van het leven een beetje sukkelt, is het ook geen bal waard.
Ware kennis zit niet in het hoofd, maar in het hart. Dat lijkt absurd, maar denk eens een keer goed na. Wanneer iets feitelijk helemaal klopt en toch werkt het niet, wat is er dan fout? Het feit of de manier hoe je tot dat resultaat bent gekomen? Een gegeven, iets wat als waar aangenomen wordt, neem ik niet altijd als serieus aan. Echt, waarom? Omdat een professor dat zegt? Wat is de essentie van wetenschap? Dat het zichzelf constant verlegt en oude theorieën overboord gooit voor nieuwe. Dus, even gewaagd, het is nutteloos om zoveel te weten.
Dan is zo’n boekje enorm handig. Daar schrijf ik ook al feiten in op, zonder ze te onthouden. Wanneer iets dan niet gegrond blijkt, is het een kwestie van doorstrepen of eruit scheuren. Niet een compleet neurologisch proces omgooien. Die Nana had dus eigenlijk al een beetje door wat er nu aan de hand is, ze zag die verandering van geest aankomen en wist dat het niet eeuwig zou duren voordat het nutteloze van al die kennis om de hoek zou komen.
Maar niet alles is nutteloos, het zijn de dingen die uitgebreid zijn bestudeerd, geleerd en verwerkt tot een bepaald beeld wat het tot nuttige kennis maakt. Dat lukt alleen met boeken, het internet is daar te fragmentarisch voor en geeft overigens ook teveel afleiding. Meestal probeer ik een research op het internet te beperken tot het reserveren van op websites aanbevolen boeken bij de bibliotheek. Maar goed, nu help ik waarschijnlijk een ganse generatie om zeep. Dat is stout.
Dank u Nana voor de tip. Ik wrijf nog eens zachtjes over het plastic, er zit een maffe textuur op, het lijkt wel het strelen van een huid die kippenvel heeft. Ik droom weg en beleef dingen die nooit geweest zijn, maar immer kunnen gebeuren.
Een nieuw begin?
Maternitus.
