Twee dagen later zit ik dit te schrijven en weet niet goed wat er mee aanvangen wordt. Ik ben boos, zit te huilen, wil mijn muze tegen mij aan en drink. Melancholie pur sang. Het vierluik laat me niet meer los. Wanneer mensen tegen je zeggen dat het gedaan is met de tovenaarsleerling en de meester nu zelf aan de slag kan, is het goed in te beelden dat er een blok op de schouders komt. Ik ben geen meester, ook al leer ik aan mensen alles over het maken en beleven van kunst. Een meester is Da Vinci of Picasso, niet ik.

Wat een verwarrende tijd: een lief die ook muze is, een overgang in stijl, het stoppen met graffiti, het lichaam wat beter wordt; al die dingen tellen mee. De factoren die ervoor zorgen dat ik nu denk, voel en ben wie ik ben. Alles verandert nu. Transformatie zoals men het nog nooit heeft gekend. De bitterheid is weg, steeds meer dingen zijn liefde, muziek klinkt en wordt gemaakt, alles is anders aan het worden.

“Zal ik Jules erbij halen? Eens horen wat hij zegt.”
“Oh, Maternitus toch, ik vind het zeer schoon. Het tovert met mijn ogen. Je maakt licht en beweging, dit is zo rustgevend, een meditatie op zich. Haal mijn ventje, die gaat huilen.”
De tranen vloeien over de wangen, het is niet gewoon meer. Wie ben ik? Waar kom ik vandaan? Ik ben geen tovenaar of alchemist, ondanks de pretenties. ‘k Kijk naar het werk en zie heel zacht lichtflitsen tussen de canvassen en plots weet ik het. Dit is een optische illusie, op gevoel verzonnen, die er plaatsvindt. De weg is nuance, niet contrast.

Er is een opluchting, de wangen zijn nog nat van de tranen. Ik snap het niet meer. Wat is nuance, wat is toveren, wat is alchemie? Recht voor me hangt het blijkbaar. Alles beweegt, die zachte lichten, op flitsend, zo zacht. Er is licht en entropie gemaakt, het is geen schetsen of zoeken meer. Mijn meesters zien mij nu als hun meerdere, dat is niet tof. Waar haal ik nu een nieuwe?

“Wat wilde je nu eigenlijk?”
“Elementen. Al drie weken denk ik daaraan. Het is geen contrast tussen hen, maar een samenwerking, een samenhang. Geen vormgeving wilde eraan, niks van het verstand liet me toe. Dat is toch raar, dit werk is geen bal waard, niets. Fuck dat. Echte kunst is contrast.”
“Je lult. Dit is ware kunst, nog nooit heb ik in het minimalisme zulke magie gezien. Alles beweegt, het vraagt om kijken, zonder roepen, zonder schreeuwen. Dat licht. Hoe doe je dat?”
“Ik heb op het gevoel geschilderd, niets meer. Ik ben geen meester. Zelfs geen kunstenaar.”
“Zeik niet. Dit is waarlijk schoon. Schilder jij maar verder op je gevoel. De leerling is nu weg, je bent zelf een meester. Dit kan niemand.”

De tranen vloeien. Niet om de complimenten, maar om het feit dat ik nu zie wat ze bedoelen. Elke lijn beweegt. Het ene canvas reageert op het ander, de ruimtes tussen de lijnen in lichten op, elk een beetje en op willekeur. Nog nooit is er zoiets gebeurd. Waar ligt dat aan? Mijn muze? De kinesist die het leven beter maakt? Ligt het aan het lezen? Ik weet het niet, maar ik weet wel dat dit een vernieuwing is. Hoe ga ik daarmee om? Van absoluut realisme, materie, naar abstractie, geest, en weer terug. Ik stap eens achterwaarts en zie het werk aan.

Allemaal donkere kleuren, geen nuance, niets behalve een soort van vormelijke leegte. Een basis. Wauw. Dat zijn elementen. Ik wil alchemie. Nog nooit is er een traan gevloeid na een werk, nog nooit wilde ik het atelier in elkaar slaan. Niks. En nu komt alles.

Braaf blijven. Schilderen.

Maternitus.

PS
Minimalisten zijn luiaards.

Een goed schilderij moet net als ware liefde de tand des tijds doorstaan, niet voor eeuwig, maar lang genoeg om het genot ervan te doen uitmonden in een gevoel van geluk. Toen ik begon met schilderen, heel veel jaren geleden, was het al snel duidelijk dat het niet zomaar iets maken was vanuit een bepaald gevoel. Een goed werk kan mensen versteld doen staan, zich afvragend hoe dat alles tot stand kwam, van de eerste initiatie tot het verhaal wat de maker ermee bedoelt. Goed materiaal, goede technieken (het liefst eigen en uniek) en een weloverwogen vormgeving zorgen ervoor dat de kijker bij de hand wordt vastgenomen en geleid naar een wereld die de zijne nog niet is.

Ik kom uit een extreem creatieve familie: muzikanten, ambachtslieden, verzorgers, noem een richting van werken die een zeer creatieve inslag vereist en je vindt het. Het machtige is dat het per persoon nooit bij een ding of oprisping blijft, de meesten beheersen diverse richtingen, technieken of zelfs complete ambachten. Dat zegt wel iets over de reden waarom ik aan het werken ben met die mooie penselen, op de percussie speel en dit toetsenbord treiter tot in den treuren. De inspiratie komt vanuit eigen onderzoekingen, maar de genen bepalen wat ik er mee mag doen.

Op het moment dat ik die rol kreeg, stonden de haren overeind over gans mijn lijf. Hetzelfde gevoel wat ik heb wanneer ik naar de sterrenhemel kijk en dankbaar ben voor het feit dat ik daaruit voortkom. De lijm die het firmament bij elkaar houdt is dan even hetzelfde wat ik voelde bij al die mensen: oprechtheid, warmte, liefde en bescherming. Een hele familie van muzen geschaard rond de berg geschenken, grinnikend om de humor, lachend om mijn verstrooidheid en de lieve woorden die me even het gevoel gaven wat de reden van bestaan is.

In mijn omgeving begint er een duidelijke schifting te ontstaan tussen mensen zoals mijn familie, vrienden met waar talent en aan de andere kant hen die vooral zichzelf zeer hoog achten. Die laatsten stoot ik af als een bokser met zijn meest ferme rechterhoek. De stad leert me dat ik mag kiezen en biedt me een enorme hoeveelheid karakters aan om dat te doen. Voor een werk als het leven dien je zorgvuldig te weten welke basis, materiaal en manieren je gebruikt om het tot een mooi geheel te maken. Natuurlijk is het wat plastisch om zoiets als een leven te vergelijken met een schilderij, maar het werkt precies op dezelfde volgorde. Is de schets en het idee goed, dan volgt de rest vanzelf. Alles wat zich niet leent in dat werk, schift zich vanzelf door het onderscheiden vanwege het gebrek aan kwaliteit en eerlijkheid.

Net als bij het maken van een schilderij, begint die onderscheiding zich van nature te maken. Bij een nieuw penseel is het eerst even flink stoeien: fijne lijnen afgewisseld door een ruwheid vergelijkbaar met rotsen, hoe vuil mag het zijn -moet ik het goed schoonmaken of doet het dat zelf- en ligt het goed in de hand? Voldoet het niet, dan verdwijnt het. Metaforisch is het zeker, maar ook duidelijk. Wanneer ik een hulpmiddel krijg zoals die mooie leren rol, dan dien ik ook alleen mijn meest favoriete en beste gereedschap daarin te doen.

Dus eigenlijk is dat schone voorwerp de materie die mijn origine, afkomst en Zijn verbeeldt. Wat erin gaat zijn de gereedschappen die me helpen bij het maken van al dat moois wat ik leven noem. Scheppen als dank omdat je geschapen bent. Van die dank een beeld vol liefde en passie maken, is vervolgens het dichtste tot alchemie waartoe ik kan komen. Transformatie van de geest naar materie en gelijk weer terug naar de geest lijkt me zelfs een alchemie van superieure kwaliteit. Wanneer je dat arrogant vindt, moet je hoognodig eens bij jezelf te rade gaan. Dan zit er namelijk iets heel grondig fout met je schets, materiaal en dientengevolge resultaat.

Mijn basis, spullen en schetsen zijn prima in orde. En zo ik mag vernemen van hen die er verstand van hebben, zit het absoluut goed met de resultaten; wat iets zegt over mezelf, mijn genen en werkwijze. Laten we het over alle kennis en ervaring even niet hebben. Anders sta je, net als mij ’s nachts in die pikdonkere polder, omhoog te turen naar al die kosmische overmacht, jezelf afvragend hoe klein je wel bent.

Ik ben er trots op om een Hoevenaar te zijn.

Maternitus.

Dan is de plaats waar ze nu hangen veel beter: ruimtelijk, qua kleuren en zeker ook de setting doen mijn kinderen veel deugd. Het lijkt net of ze ademen. Het doet de ruimte zelf ook deugd, want er hangt een zekere esoterische sfeer in een doorgaans behoorlijk drukke plaats. Er is net zoveel volk, maar ze dwingen een mate van beschaafdheid af, een respect. Dat is wel even anders dan op straat, waar dat woord allang vergeten is door een goed deel van de schilders.

Wat me opvalt, in vergelijking met de vorige expositie, is hoe mensen me benaderen. De eerste keer vroeg men mij totaal niet naar gedachten, emoties en technieken, terwijl er nu serieus gekeken wordt wanneer ik spreek over in een museum willen hangen. Dat is absoluut mijn droom en ik zal alles op alles zetten om dat nog levend mee te maken. Veel kunstenaars zijn namelijk dood wanneer hun werken in een museum terechtkomen en dat zal bij mij geen doorgang hebben.

Het is een tijd van dromen over de toekomst, zoals altijd wanneer mensen hun bewondering uitspreken of hun mening onderbouwen. Dan wil ik meer maken, de behoefte daarvoor wordt altijd aangewakkerd wanneer ik doorheb dat het niet voor de kat-zun-kut gedaan is. Normaal ging ik er vanuit dat er iets verkocht zou worden, maar ik moet wat wijze lessen van vroeger ter harte nemen: doe het eerst en vooral met en voor je hart en ziel. Hoe zuiverder de gedachte achter een werk, des te groter de schoonheid.

Economie vervuilt het hart en sloopt de oprechtheid uit een mens.

Dat er iets verkocht gaat worden, is de vraag. Het gaat me in ieder geval helpen met materiaal en spullen voor de komende winter, de tijd van het jaar wanneer er geen opdrachten zijn en het weer zich niet leent voor urbane avonturen. Ik hoop erop, maar ga er niet vanuit. De eeuwige strijd van een kunstenaar?

Heel langzaam komt de publiciteit op gang, want het was eerst de bedoeling om alleen in september te hangen. Door het wegvallen van een opdracht zijn er amper middelen om dat te doen, wat jammer is, maar goed voor het geduld en inventiviteit. Ik heb geen website gemaakt, maar een simpele start-pagina met twee knoppen: eentje voor contact en de andere leidt naar hier. De flyers wilde ik eigenlijk laten maken bij een drukkerij, maar ook daar strekt het budget niet verder dan enkele grote afdrukken en een berg kleintjes bij de print-shop in de studenten-buurt.

Mijn vrienden helpen me een beetje door me bij hun te laten eten of ze steken me iets toe. Daar ben ik heel blij mee en het geeft me in ieder geval een goed moraal en uitstekend gevoel. Daar gaat zo’n expo voor. Ik geef mij bloot en laat delen van mijn leven zien die normaal verborgen blijven voor anderen. Dat weten ze, de schatten, en ze laten me kwebbelen over de dromen van het Louvre en het bongo spelen met Fidel Castro. Ah, dat wist je nog niet? Ik ben een fervent speler op die kleine meiden van me en tegelijk waardeer ik die Cubaan enorm. Nu wil het toeval dat het instrument uit hetzelfde land komt, dus waarom niet twee toffe dingen combineren?

Een ander ding wat ik geleerd heb is dat minder absoluut meer is. Niet alleen door het aantal werken te minimaliseren, maar ook dat het minimalisme, wat ik in sommige werken toepas, mij en de toeschouwers het meeste bevalt. Door werken te laten zien die zeer verschillen in vorm en kleur, kon ik horen van de mensen hoe ze daarover dachten. Dat heeft een tijd nodig om te bezinken, maar gaandeweg besef ik dat deze expo me meer brengt dan lof en hulde alleen. Een intensivering van die eenvoud moet ik dus meer gaan toepassen en zal deze winter dan ook de hoofdmoot zijn van de experimenten.

De zoektocht naar schoonheid begint te vorderen. In eerste instantie dacht ik aan het complexe ervan en probeerde dit weer te geven middels niet al te subtiele methodes. Maar telkens merk ik dat het juist niet de complexiteit van schoonheid is, maar de basis ervan, de essentie: verhouding, contrast en weinig kleuren. Met een beetje veel maken. Net als Moeder Natuur, die gebruikt immers alleen DNA om de meest complexe vormen en mooie kleuren te maken. Ik blijf dan bij de eenvoud van de bouwstenen, een fundament van alles dat leeft.

Een goede twee jaar terug raakte ik het onderwerp al aan door te schilderen over mijn handicap, Nail Patella Syndroom. Mijn moeder was gelijk verliefd op het werk en kocht het stante pede. Dat zegt wel iets, eigenlijk, want ze kan goed kritisch zijn. De werken waar ze het niet mee eens is, daar zwijgt ze; een duidelijke “no go zone”. Mijn lieve zuster gaf me laatst de herinnering aan dat werk, wat ik zelf ook mooi vind, en de hint om eens verder te gaan op dat onderwerp. Maar nu vind ik het behoorlijk gezaag om constant over tekortkomingen te schilderen en geef ik er een andere swing aan.

Wat ogenschijnlijk een afwijking is, wat is dat eigenlijk en ten opzichte van wat, kan ook een voordeel zijn in plaats van het etiket van slecht, ziek of negatief. Door het bestuderen van genetica en het syndroom heb ik geleerd dat maar een miniem deel van een gen al die grote veranderingen kan geven. Dat is een behoorlijke kracht als je het mij vraagt. Wanneer dus minimalisme iets groots teweeg kan brengen in een leven, waarom zou dat niet kunnen in kunst? Nu zit ik absoluut niet te denken aan een stip op een doek of een enkele streep met krijt. Nee. Minimalisme kan ook een masker zijn.

Trouwens, sommige strepen en stippen kunnen zeer fascinerend zijn. Het gaat dan om de context waarin het figuur is geplaatst en hoe die visualisatie is gebeurd. Daarin kun je enorm veel betekenis leggen of een verhaal mee vertellen. Ik maak al vrij lang gebruik van een dergelijke manier van beeldvorming: de storende gele hoekjes, een stuk jute op een vreemde plaats, een cirkel die heel vreemd niet in het midden staat maar toch wel en ga zo maar door.

Wat het schilderij of het aangebrachte figuur ook betekent doet er niet direct toe voor de gemiddelde kijker. Die wil vooral eerst proberen er een esthetische waarde aan toe te kennen, waarna dat walgelijke monetaire vanzelf volgt. En dat alles niet gehinderd door wat de kunstenaar bedoelt of wil vertellen. Schoonheid is een persoonlijke mening en de kennis daarvan, hoe miniem of boertig ook, is niet algemeen toepasbaar.

Het zijn inzichten die ik schilder, het is geen kennis of wetenschap wat ik ambieer. Wanneer ik dus spreek over mijn zoektocht naar ware schoonheid, dan spreek ik eerst en vooral over een gevoel in de buik, de chi. Mijn lichaam als totaal zintuig neemt waar, de geest maakt er vervolgens een beleven van en daarna volgt als een automatisme een beredenering waarom ik het werk als zodanig beleef. Dat beetje wetenschap wat doorschijnt in de onderwerpen zijn flarden van wat ik ooit geleerd of gelezen heb en vervolgens in mijn eigen beeldvorming zichtbaar maak.

Een zintuiglijke overdracht van wat ik zie als ware liefde: een totaal beeld van weten en voelen, van denken en beleven.

XiXi : een perspectief door Martin Hoevenaar

Vanaf nu al te zien in:

Café Het Volkshuis
Sleepstraat 33
9000 Gent

Dit gebeurt wel vaker en omarm ik als een meditatief moment, een reden van de geest om zich even op orde te stellen. Na een bizar heftige week zou je voor minder indommelen, de wereld even laten voor wat het is. In het hoofd merk ik een verstikkende deken van niets op, die langzaam maar zeker ervoor zorgt dat de gelezen feiten en bedachte frasen onbelangrijk worden. Het doet er even niet toe of een lichaam nu losstaat van een geest of niet. Eensgezind laat het zijn kracht zien, die metafysische orde doet wat het moet doen en maakt van mij een mak lam.

Telkens wanneer een droomwereld wordt betreden, hoop ik op een ontmoeting met de terugkerende figuren die daar huizen. De veranderingen van leven, dromen en hoop zorgen ervoor dat er nieuwe bewoners hun intrek nemen en mij met compleet nieuwe dingen versteld doen staan. De gezichten ken ik stuk voor stuk, maar ze zijn niet uit de werkelijkheid die ik ervaar. Hoe realistisch ook, ik weet dat het raadgevers zijn uit een fantasie die ontsproten is aan de waanzin van mijn bestaan. Ze zorgen voor een leidraad, een constante die mij bij elke exces behoedt voor dwaasheid of onzinnigheid.

Het tintelen in de voeten maakt me weer wakker en voelend aan de koffiemok weet ik dat de ogenschijnlijke eeuwigheid niet langer dan enkele minuten omhelsde. Ik neem een slok en probeer de smaak van de suiker tussen de overmaat van bitterheid te ontdekken, als een woestijn reiziger op zoek naar een oase, een welkome verandering of impuls die een zelfbevestiging is van levend zijn. Waarmee een mens zich bezig kan houden en telkenmale een reden zoekt voor zijn handelen, lijken allemaal prikkels die me erop wijzen dat ik besta. Hoe klein ook, de waarde wordt er hoog van ingeschat.

Het boek wordt terzijde geschoven, geschokt zie ik dat de zucht naar kennis en het indommelen een gevaar betekenen voor de geplande aardse beslommeringen. Er zit een voordeel aan vroeg opstaan: het geeft meer speelruimte qua tijd. Zelfs een kunstenaar heeft een agenda waaraan hij zich dient te houden en quasi mopperend loop ik naar de douche. Ik was mij graag, het water heeft een rituele functie en elke plens zie ik als een zuivering van mijn denken en voelen. De negativiteit wegwassen, als een steeds terugkerend doop-ritueel, ontdaan van alle dogma’s en elk denkbaar cliché wat maar ruikt naar religie. Toch is het gemompel niet aardig, niet hoopvol over de te verwachten frisheid, alsof het ritueel een sleur is geworden.

Ieder leven kent repetitie, herhalingen van dingen die het liefst uitgesteld worden, maar die bijdragen aan een zorgeloze praktijk. Door handelingen opnieuw te doen, keer op keer, behoud ik regelmaat, maar tevens een wanhoop, desperaat, dat het de hoofdzaak wordt. Het dienende wordt bediend, waardoor het streven verandert in een steeds verder verwijderend ideaal. Hoe een haalbaar iets verwordt tot een barricade voor zichzelf. Daarin schuilt een anti-creatie. Het is geen echte destructie, zie het als een ontbinding. Het werkt tegen, haalt virtuositeit uit het meest elementaire van mijn bestaan en geeft het gevoel dat de daaruit voortvloeiende luiheid zaligmakend is. Zodra dit de overhand krijgt, vrees ik dat het een ideaal op zich is geworden en het maken van mooie dingen tegengaat.

Om te breken met dat vastroesten, ga ik eens in de zoveel tijd los. Dan verlaat ik mijn principes, de geest mag even met vakantie en het intellect krijgt de, al dan niet, verdiende rust. Dat losgaan wordt me niet in dank afgenomen door sommige mensen die ik ken, maar wat me daarbij opvalt is dat het mensen zijn die al heel lang zijn verzwolgen door hun eigen luiheid en waarbij het meest hoogdravende aan ontplooiing en creativiteit zich uit door oeverloos te ouwehoeren over dingen die niet meer zijn. Niets doen geeft blijkbaar een heimwee naar het verleden, melancholie die verandert in de reden van het bestaan. Door juist dat los te laten, krijgt de geest kans om zich te herordenen, opnieuw te ontplooien en zet het lichaam aan tot nieuwe acties. Beter, hoger, zuiverder en doordrongen van passie.

Soms omhelst dat loslaten meer dan een tijdelijke uitstap in het hedonisme, dan komt er de bezinning zoals hierboven beschreven. Wat moet ik dan doen? Die mensen wijzen op hun bekrompenheid van geest? Hen proberen duidelijk te maken dat wat hun vooral tegenhoudt de eigen onzin is, de ingebeelde barricades van hun zorgvuldig uitgedroogde en verteerde bestaan? Die mensen laat ik dan het liefst even achterwege, dat zijn blokken aan het been die er het genoegen uithalen om jou te besmetten met hun eigen kortzichtigheid. Volk wat niet zonder dat misnoegen kan, hoort niet in mijn wereld thuis en haal ik dan ook weg als een splinter uit de vinger. Het doet even zeer, maar het voorkomt ontstekingen en het wegrotten van inspiratie.

Het boek verhuist naar de salontafel, de vingers worden gekraakt en met een diepe zucht verwijder ik denkbeeldig die negatieve elementen. Op jacht naar een bijbehorend ritueel zie ik dat de afwas al twee dagen op me wacht, het losgaan brengt wel een instorten van verantwoording met zich mee. Het vuil wat straks door de gootsteen spoelt, is het vuil wat zich probeert vast te hechten aan mijn oppervlakte. Heet water wat er voor zorgt dat straks weer helder en fris gebruik gemaakt kan worden van die voorwerpen, waarop zich telkens weer dat vuil vestigt. Wat weer verwijderd wordt.

Mijn taak is het niet om de leemtes van anderen hun bestaan op te vullen, maar om die van mijzelf vol en bruisend te houden. Dat wat een ander doet of denkt is dan niet aan de orde, ergo, dat is nooit aan de orde en bekijk ik met pretlichtjes in de ogen. Het is geen mededogen, geen medelijden, nee, het is een vorm van vermaak. Ondanks dat ik het verguis, is het een bron van humor en plezier voor me. Tot aan het sadistische toe kan mijn grijns dan gaan en kijk ik uit naar het verderzetten van grenzen, zodat het nutteloze van hun bestaan nog erger wordt. Een karikatuur van dat wat ik zo haat, geeft mij de reden om door te gaan. Meedogenloos, maar uit liefde voor het Zijn.

Maternitus.

Nu was het tijd om te gaan vertellen aan mijn maat Yvan, eigenaar van Het Volkshuis, wat er aan het ziekelijke brein ontsproten was. De koffie werd koud terwijl ik hoogst nauwkeurig, middels stappen zetten, de lengte opnam. De hoogte werd gemeten met een techniek die in de graffiti-wereld zeer gekend is: op de tenen tegen de muur staan, de schrijf/schilder-arm zo ver mogelijk omhoog reiken en dan zeggen dat het twee-meter-dertig is.

Yvan volgde me en zei helemaal niets. Toen ik hem vertelde dat de lange muur thuis in gedachten zeker de helft korter was, bleek het ijs gebroken. Hij grinnikte en wees naar de korte muur. “Die is de helft van de lange muur.” Gedaan met de volgorde van de werken, weg met het naar binnen zuigen van de aandacht. Zo moet het: geef me een onverwacht probleem en ik brand door. De processor gaat dan helemaal bananen over iets wat meestal zeer goed te ondervangen is.

De korte muur gaat me wel verf besparen, maar wat gaat de lange muur dan worden? Naarstig zoek ik in de schetsboeken naar een eventuele oplossing en plots komt het tot me. Waarom een hele muur vol schilderen en behangen met canvassen, wanneer het met wat detaillering en een goed verhaal ook kan? Keep It Simply Stupid. Keep It Stupidly Simple. Het dichtste bij zoenen voor deze week.

Wat betreft de lange muur, dan wil ik ook iets maken wat de kijker blijft boeien. Of minstens roert. De strengste critici van het café zijn de vaste klanten. Die kijken er veel tegenaan en na een pint of wat is het moeilijk zwijgen. Pure graffiti zal niet gaan, het is binnen. Maar kom op, hoe kan ik mijn afkomst verloochenen?
Zucht. Nu voel ik de druk op de schouders toenemen en schiet het woord “wereldwonder” door het hoofd. Met minstens een meesterwerk voor de dag komen is een wel heel hoge lat voor een experimentele tentoonstelling. Een voorproefje is dat niet waard, maar even kijken hoever ik kan gaan past er dan wel in. Niet alleen technisch, maar ook de provocatie ga ik zover opvoeren, dat de honden er geen brood meer van lusten.

Ik ben aan een schilderij bezig wat op zijn minst afschrikwekkend te noemen valt. Een vervolg op de Amerikaanse vlag van een paar jaar geleden, alleen directer en vooral grover. Ik wil niet hebben dat mensen lachen of het zomaar terzijde leggen. Ik wil dat er gehuild wordt, gevloekt tot het absurde, wat heet, dat het de krant haalt omdat een woedende menigte het werk heeft verbrand op de Korenmarkt. Bescheidenheid heeft zo zijn charmes, denk je ook niet?

Schepje er bovenop. Dat mensen over duizend jaar naar afbeeldingen van het protest kijken, het vergelijken met de boekverbrandingen van net voor de tweede wereldoorlog in Duitsland en vervolgens op één lijn plaatsen. Dan draai ik me nog eens rustig om in de kist en grijns iets breder dan al gedaan werd. Alhoewel, kist. Volgens mij zullen het kisten zijn, want ik verwacht nog eens gevierendeeld te worden. Is het niet door een bende bijzienden, dan zal het wel door een meute hysterische vrouwmensen zijn. Daar kijk ik nog naar uit ook, trouwens. “Eindelijk, passionele aandacht.”

Het zal wel gaan, zeker? (Vlaamse rem op het enthousiasme)

Maar aan de andere kant weet ik zo net niet of politieke en militante uitingen de bedoeling zijn. Commercieel is het totaal niet aantrekkelijk en, zoals het deze domme maatschappij betaamt, kom ik niet snel van een negatief label af. Maar dan spreekt de origine. Waar al dat schilderen vandaan komt, waar een goed deel van de mening zich heeft kunnen vormen. In het opzicht van graffiti is het waanzinnig. Ik heb een dergelijk idee nog niet op straat gezien, zelfs daar is het te link om te schilderen. Toen ik een hakenkruis schilderde door een portret van Obama, dacht het publiek eerst dat ik extreem rechts was en reageerde dus ook zeer woedend. Toen ik zei dat die president niet beter is dan zijn voorganger en gewoon hetzelfde plus nog erger doet, zwegen de mensen, dachten na en knikten allemaal instemmend. Zie daar het nut van straatkunst.

De schoonheid van de natuur versus de lelijkheid van de mensheid. Gelukkig gaat de expositie niet zo heten. Dat is overigens geen eenvoudige zaak, een naam verzinnen voor zoiets. De beste ingevingen komen op onverwachte momenten, maar hier is het een controle freak wat betreft de kunst. Papier en pen zijn altijd in de buurt, dagdromen doet de rest. Op het middelbaar was het verboden en nu weet ik waarom: dagdromen is niet meer dan serieus goed nadenken en tegelijk onderhoud plegen aan de hersens. Net zoals de nacht-versie, is dagdromen een defragmentatie van alle verkregen en bedachte data. Goed met je hersens omgaan mag niet op een school. Nu ben ik wel blij dat er wat in boeken is geneusd en zelfs in praktijk gebracht daardoor.

Al denkende voor de, vanaf nu, kleine muur schoot het me te binnen. Codetaal. Dat is het! Gelijk erna kwamen allerlei teken-combinaties naar boven die vooral te relateren zijn aan sms-taal en chatten. Dit is mijn kans om een generatiekloof in een keer te overbruggen. Het doet er even niet toe dat mijn generatiegenoten en ik aan het begin stonden van deze afgekorte wartaal en het misbruik van leestekens. Detail. Het oogt modern en spreekt ook de jongeren aan, dat is wat telt.

Een massa die drukt achter een betere vorming van het concept is het lezen van afgelopen maanden. Kant, Schopenhauer, Nietzsche, Onfray en ander volk wat niet alleen nadacht voor ze schreven, maar ook zinnig nadachten over evenzo zinnige onderwerpen; ze hebben hun invloeden op het creatieve proces. Je hoeft niet echt slim te zijn om hun werken te lezen, een beetje gevoel voor humor en de achtergrondkennis over de periode waarin ze leefden of, in het geval van Onfray, leven, is voldoende. Nu zal ik nooit zo kunnen denken of schrijven, maar die invloed van hun werk sijpelt hier en daar door.

Het schrijven en schilderen liggen constant onder vuur in het hoofd. Door langer met een thema bezig te zijn en dus erover na te denken, begint er diepgang te komen. Yvan zegt dat ik mijn verstand ga gebruiken, ik houd het erbij dat het net gekregen is. Ook is de keuze van een ontwerp of onderwerp veel zorgvuldiger, al valt er iets te zeggen van mijn commentaren op de vrouwen die ik zo nu en dan date of vasthoud. Het is zo dat een nieuw onderwerp via emotie bovenkomt en een soort van beredenering er direct op volgt – altijd in die volgorde. Ratio als grondbeginsel houdt geen stand bij wat ik doe. Überhaupt iets. Enfin.

De invloed gaat verder. Tijdens een break deze week zat ik met een goede vriend op het terras. Hij noemde mij een zeer ernstig mens, zeker in contrast met het schilderen. Ik wees hem op het stereotype idee wat hij juist uitte en een diep nadenken volgde. Minstens zo ernstig. Ik zei wat ik zag en vertelde erbij dat mijn hersens altijd zo bezig zijn. Hij keek wat vreemd en ik liet hem een boek zien waarin ik bezig was. “Dit soort dingen lees ik er drie in de week en begrijpend, hè. Niet zomaar doorbladeren om enkele dagen later stoer te doen aan de balie van de bieb. Schopenhauer en Nietzsche zijn veruit de grappigste.” “Grappig? Dat is dodelijk moeilijk om te begrijpen, man.” “Niet als je zonder dergelijke vooroordelen leest. Een open geest is altijd belangrijk bij lezen, welk onderwerp ook. Van een open geest wordt een mens nu eenmaal ernstig. Veel informatie, lessen, emoties en belevingen opnemen met die openheid geeft nogal wat te denken.”

Hij heeft een punt, natuurlijk, afgaande op zijn idee van een kunstenaar. Volgens mij zijn het allemaal serieuze mensen die veel nadenken. Dat verklaart wel een ander vooroordeel met een kern van waarheid: de vergetelheid opzoeken in parafernalia als vrouwen, (soft-)drugs en drank. Ik drink niet. Voor de rest probeer ik natuurlijk het beeld waar te maken. Allemaal voor het publiek. Jullie.

Het gedrag verklaart veel, laten we het daarover eens zijn. Bijvoorbeeld. Laatst ontmoette ik zijdelings een zeer geniaal componist en musicus die er om bekend staat het merendeel van de dag in benevelde toestand door te komen. En gelijk zijn briljante werk te maken. Dat kan iets zeggen over mijn smaak, maar gezien het feit dat de man zeer succesvol is, zegt het ook iets over de gevolgen van de dingen die hij maakt. Die mens leeft onder een zeer hoge druk en dan is het wel aangenamer volhouden. Destructief ook, maar wat heb je aan braaf zijn wanneer je dood bent? Later doodgaan of ouder worden door een extreem gezonde levenswijze haalt behoorlijk wat plezier weg. Trouwens, de vrachtwagen waar je onder kunt lopen, kijkt er niet naar of je salades eet of blowt. Splatch!

Ik streef een zeer hoge ouderdom na en weet ook dat niet alles bijdraagt aan het bereiken daarvan. Maar zolang de kans groter is om een ongeluk te krijgen dan jezelf dood te neuken, houd ik het op wat zondes her en der. Dat maakt een mens overigens ook zeer ernstig.

Maternitus.

Een van de lopende opdrachten is momenteel het decoratie werk voor een bloemenwinkel hier in het Gentse. Het eerste deel, een grote groene bloem achter in de mooie tuin, was enorm naar de zin van de opdrachtgeefster en ze ziet deel twee, het rolluik van de winkel, al helemaal zitten. Omdat ik niet vies ben voor wat experimenteren, besloot ik om ditmaal de klant anders te betrekken bij het ontwerpproces.

Normaliter krijg ik wat foto’s, een logo of een houterige schets als uitgangspunt voor een ontwerp. Daarna teken ik enkele lay-outs, stel ze voor en de keuze daaruit wordt verder uitgewerkt, afhankelijk van het werk, op papier of computer. Ditmaal wilde ik die twee meer combineren, het hele schilderwerk in een getekend en geschilderd draaiboek, wat voor mij heel handig is en voor de klant mooi om te volgen. Dat kost massa’s tijd, maar het is een experiment en dan geeft het niet.

Zo’n draaiboek is op het eerste zicht totaal niet nodig. Wat foto’s en een schets zijn doorgaans voldoende, maar ik voelde de laatste paar maanden dat klanten wat in het duister aan het tasten waren. De fantasierijke gedachten van een kunstenaar zijn niet die van een handelaar en andersom. Een les van vele jaren geleden en duidelijk toe aan vernieuwing.

Vandaag bezocht ik de dame en schetste voor haar neus, uit het hoofd, de voorgevel compleet met berglandschap, mooie lucht en wat bloemen. Toch handig, zo’n talent. Ze volgde het hele werk en luisterde naar mijn verhaal terwijl ik tekende.

“Kijk, Hilde, vorige week sliep ik slecht en wanneer ik dan eindelijk onder zeil was, droomde ik heel heftig. Onder andere over uw voorgevel.” Ze lachte luidop en ik speelde de onschuld zelve. “Ja, voorgevel, ja, maar nu komt het. Het blijft niet bij het rolluik en het kader alleen, de bloemen gingen steeds hoger, kijk zo.” Ik schetste ruwweg de bloemen tot aan de nok van het dak, draaide het karton naar haar toe en keek hoe ze het werk in zich opnam. “Amai. Dat is toch wel iets anders dan ik in mijn hoofd had.” “En wat was dat? Gewoon uw rolluik? Dat staat hier nog steeds, ziet u, maar soms laat ik me wel eens gaan, zeker in mijn dromen.”

Sinds die opmerking gaat er dus nu een fase drie zijn in het project, al zal die flink veel voeten in aarde hebben. Vergunningen voor de steigers, veiligheidsmaatregelen zoals lijnen, haken en zelfs een helm, een speciale verzekering voor mij om het te kunnen doen zonder zorgen over ongevallen en een vergunning voor de werkzaamheden zelf, zodat er afrasteringen, politie en zelfs brandweer gebruikt kunnen worden voor de veiligheid. Ik vrees dan ook dat dit niet voor deze zomer zal zijn en eerder in het najaar zal vallen. Fijn weer dan.

Terug naar het rolluik. “Wordt alles foto-realistisch? Ik bewonder je er echt om dat je zo nauwkeurig kan schilderen met zulk ruw materiaal als een spuitbus. Hoe doe je zo’n lucht? En dat gras en bomen? En die bergen, jeetje, dat gaat wel moeilijk worden.”
“Weet u wat er nog is? U was gesloten maandag en ik heb de vrijheid genomen om het oppervlak eens te meten en volgens mij kan er iets van de prijs af. Dan is ‘ie gewoon op de kwaliteit van die groene bloem. Ik kan nog veel beter, maar dan wil ik de prijs zoals eerst voorgesteld is. Wat denkt u ervan?”
“Nog beter! Spoor jij wel? Alhoewel, je had ook niet veel moeite nodig met die tijger, denk ik zo. Sjiek werk, trouwens.”

“Twee dagen. Eén dag het ruwe schilderwerk en de achtergrond gedetailleerd af, de tweede dag detaillering, fijn-afwerking en een beschermende laag aanbrengen. Dan kunt u kiezen tussen twee sluitingsdagen, waartussen een week zit of een sluitingsdag en de dag erna, wat sneller is en beter voor uw en mijn gemoedstoestand. U mag kiezen.”
“Je bent een fijne man. Weet je, mag ik deze schets houden en eens nadenken over die dagen? Ergens kan ik wel een lang weekend gebruiken, maar aan de andere kant wil ik mijn klanten niet laten zitten. Ik ben trouwens wel blij dat je mij mee laat kijken met het ontwerpen, zo heb ik het idee dat ik inbreng heb. Heel slim van je.”

Zoals gebruikelijk hier in het Vlaamse schonk ze een flinke mok koffie in en lachte. “Je blijft nog maar eens mooi zitten en vertellen over dat schilderwerk en je dromen. Nu ben ik even naar de winkel, zo terug.” Ik nam een slok van de lekkere koffie, keek de kleinzoon eens aan en vroeg hem of ‘ie kon tekenen. Het ventje knikte en ik wees stoer naar de voornoemde groene bloem. “Heb ik gemaakt. Wat kan jij tekenen?” De jongeman zag het ineens meer zitten om het over voetballen te hebben.

“Ik ben voor AA Gent. En anders voor Brugge. En u?” “Brazilië en Ajax.” “U woont toch in Gent? Dan bent u toch niet voor Ajax? Gent is toch beter.” “Nee, ik heb toestemming van de burgemeester om fan van Brazilië en Ajax te zijn.” “Ajax kan ik begrijpen, maar waarom Brazilië?” “Heb je die danseressen wel eens gezien bij hun fans?” “Ja, schone madammen!” “Snap je het?” Het mannetje giechelde. “Kent u de koning?” “Zeker, hij komt vanavond een koffie doen bij me thuis. Wie komt er bij jou?” “Ja, echt niet.” “Wel waar. Kom je ook langs, dan kun je het zelf zien. Vraag maar of je ouders meekomen.”

Het schoot me te binnen dat ik hier voor een opdracht was en niet om het over een volkssport of een monarch te hebben. Ik liep naar de winkel en vroeg om afbeeldingen van de bloemen die ze mooi vindt. Weer al een verrast gezicht, wat is dat toch met die ontwerpers van tegenwoordig? Is het niet doodnormaal om aan een klant wat voorbeelden te vragen over wat ze mooi vinden? Een ontwerper heeft inderdaad een leidende (mentale notitie: soms ook met “ij”) rol in een dergelijk creatief proces, maar voor wie is het? “Is het geen goede vraag?”

“Zeker wel, maar dat hoor je niet vaak. Afijn, ik zal eens kijken voor je. Volgens mij liggen die boeken boven. Vindt je het goed als ik ze wat later opzoek? De winkel en zo. Heb je trouwens haast? Met de opdracht?”
“Nee, niet echt, al zou het wel goed uitkomen. In september doe ik een proef-tentoonstelling in de Sleepstraat. Daar komt ook foto van die bloem te hangen en ik hoop dus ook een foto van het rolluik. Dan kan ik mooi recent werk laten zien, tegelijk met een muurschildering en wat canvassen. Wil je dan ook komen?”

“Een tentoonstelling? Is het alweer zolang geleden?”
“Bijna twee jaar, maar ditmaal pak ik het anders aan. Niet zomaar volproppen met werken en hopen op verkoop. Nu wil ik een wisselwerking tussen het publiek en de werken krijgen, zowel met schoonheid als met een provocatie van het geweten. Een kruising tussen objectiviteit en subjectiviteit, tussen ratio en ziel. Maar ik laat me teveel gaan nu, zo meteen wordt het weer gans anders, ik heb toch nog een maand.”

“Zoek je balans? Dan is het beter om je voluit te geven voor je kunst in plaats van achter de vrouwen aan te zitten, die kosten alleen maar geld. Volgens mij ben je op je best met je verf, dat zag ik wel toen je bezig was. Je praat ertegen alsof het je kind is, soms boos soms lief. Verpest al dat moois nu niet en doe wat je moet doen. Waarom heb je je hoofd gladgeschoren, trouwens? Je glimt gewoon.”
“Ik heb het helemaal gehad met haar.”

Het lachen werd bulderen, eindelijk eens iemand die mijn woordgrapjes begrijpt en leuk vindt.

Volgende week liggen er hand geschilderde ontwerpen op haar bureau. En een uitdraai of drie van computer ontwerpen. Misschien zelfs een deel van het draaiboek. Ik ben graag in actie en smeed het ijzer wanneer het heet is, dat is ten eerste beter voor de klant, maar ook voor mij. Door snel in het proces te duiken, verplicht ik mezelf om door te gaan. De mensen die me vragen, hebben dat blijkbaar graag en des te beter.
Dan heet drukte plots enthousiasme en passie.

Maternitus.

PS
Het is trouwens zeer aangenaam om mensen te horen praten over werken die ik ze niet heb laten zien. Ze zijn gaan kijken of zijn het tegengekomen en hebben de stijl en naam herkend.

De komende weken ben ik de oppas van vrienden hun huis en vier katten. Och, zelfs een tuin op het zuiden, vette tv, zeer relaxte zetels en een hangmat. Het is even wennen om een paar uur per dag omringd te zijn door levende wezens en alle luxe die een mens kan wensen. Behalve internet, ze hebben er ook al iets op tegen. Hm, groot gelijk. Dat ging even tandenknarsend.

Eigenlijk is het best leuk, ik ken de buurt daar al vrij lang en veel mensen kennen mij ook van het schilderen en het terras. Ze zijn er wel heel nieuwsgierig, het is duidelijk niet het centrum van de stad. Daar groeten sommigen wel, maar dat is het. Heel soms een praatje, maar dat is zo zeldzaam dat ik alle gesprekken van de afgelopen maand op één hand kan tellen. Geef mij die volksbuurt dan maar. Als ik nog eens ga verhuizen, dan blijf ik in de stad, maar wel buiten het centrum in een buurt als dit.

Het valt me op dat “die van de andere kant van het water” het veel beter hebben: minder auto’s, grotere huizen, vriendelijke buren, meer ruimte, meer dan genoeg winkels en een betere Chinees. De huur is er vaak ook beter. Maar goed, wij hebben dan weer de Gentse Feesten voor tien dagen aan stuk, zonder ook maar één uur van onderbreking. Vierentwintig uur per dag. Niet eens de muziek of de evenementen die te horen waren. Welnee. Dronken mensen, brandweer, politie, nog meer dronken mensen, mensen zwaar aan het trippen, poepen, zingen, plassen, voetballen met blikjes, beroven, om het hardst gillen en een koppeltje wat net verkering had of gewoon veel zin. Tegen de parkeermeter.

Vroeger had ik ook een kat, Dali. Een hyper-arrogante, egoïstische, zeer jaloerse, extreem mooie en lieve Siamees. Helemaal mijn type. Zo heb ik mijn vrouwen graag, behalve dat Siamese natuurlijk. Ze volgde mij overal, liet zich rustig paars verven, kon klokkijken, zorgde prima voor zichzelf met mij als trouwe butler en hoefde me alleen maar aan te kijken om duidelijk te maken wie er nu eigenlijk de baas was in huis.

De vier waar ik op pas, gebruiken de macht van de meerderheid en alle mogelijke vormen om me aan het lachen te krijgen of juist zo zielig kijken dat de tranen gaan branden. Terroristen zijn het zeker. “Aandacht moet je zonder vragen aan hun geven, ze komen het niet halen, tweemaal vers water elke dag en stuur ze maar buiten als je aan het koken bent. Ze zijn dan wat opdringerig.” Vier paar oogjes keken me aan door het raam van de achterdeur en volgden mijn bewegingen synchroon. Kopjes in exact dezelfde hoek scheef, maar dat was natuurlijk gespeeld of afgesproken. Ik weet dat toegeven aan die blikken en de deur opendoen overeenkomt met het fameuze blik met wormen wat opengetrokken wordt.

Na een uur of twee zet ik de telefoon uit. Zes keer gebeld worden is genoeg voor een dag en ik ben ook een beetje op vakantie. De mensen hebben zelfs een slaapkamer voor me in orde gemaakt. “Je weet maar nooit of je het laat maakt of aan het schilderen bent in het atelier en geen zin meer hebt om naar huis te fietsen. Al blijf je de hele tijd hier in huis, dit is sjieker slapen en als je wakker wordt, zwier je die ramen maar open, zet je in het venster en geniet van het zicht. Ik heb ook wel eens in het centrum gewoond. Da’s niet altijd even goed.”

Komende week ga ik hier samen met een makker eten in de tuin. Zo nu en dan dienen de culinaire biceps te rollen, het is niet alleen verf waar het leven om draait. De makker kan ook goed koken, dus dat beloofd wat. Enkele gangen, een bruut dessert en goede muziek. Meer heeft een man niet nodig, begin ik te leren op vrij rauwe manier. Ik heb zo’n idee dat het maar beter is zo. Ze verdienen geen humor, lekker eten, goede muziek, intelligente gesprekken en een flinke dosis kunst en cultuur. Daar zijn ze te barbaars voor.

Morgen ben ik hier een hele dag: een ontwerp voor een gevel maken, een canvas opzetten, een experiment met acryl-pasta voortzetten, een sjieke schets in een blackbook van een vriend uitlijnen en spelen met de poesjes. Het verschil met thuis is duidelijk de tuin. Dit weekend staat er action-painting op het programma, dat heeft open ruimte nodig en het liefst gras als ondergrond. Dat is zachter wanneer ik richting een haarbal braker moet springen, als deze een speeltje ziet in een kwast, penseel of mijn handen.

Dit ga ik zeker vaker doen, voor volgend jaar heb ik al afgesproken met vrienden om van woonst te ruilen tijdens de Gentse Feesten. Hun zien die overkill aan ambiance helemaal zitten en ik hun tuin, met name de muren daarrond.

De antiheld plonst nu gauw even in het ligbad en gaat dan fris gewassen naar zijn andere huis. Zo voelt rijk zijn dus. Tof.

Maternitus.

Daar hield mijn notitie op en duidt op een gehaast zijn of het vergeten verder te schrijven. Of het was een vooruitzien, gezien het feit dat de gedachte zomaar ophoudt, alsof het nog geen tijd was om het compleet te maken. In het licht van de huidige ontwikkelingen met het schilderen is het een zeer welkom geschenk van mezelf. Het geeft namelijk een idee weer waarmee momenteel veel geworsteld wordt: de brug tussen wetenschap en spiritualiteit.

Het is een ander speelveld, waarin de spelers dezelfde zijn, hetzij veranderd van naam, en waarmee een verklaring gegeven kan worden aan het idee dat aards en hemels in wezen dezelfde zijn, al is het een de oorzaak van het andere en vice versa. Causaliteit noemen ze dat in de wetenschap en huize Maternitus.

Het leven kent een begin en einde, terwijl het zelf maar een onderdeel is van verandering van materie – wat oneindigheid als merkwaardig kenmerk met zich draagt. Dat is een ogenschijnlijke tegenstelling, omdat iets wat eindig is nooit een onderdeel kan zijn van eeuwigheid. Het detail wat er toe doet zit verborgen in het perspectief van mezelf als mens. Ik ken geen oneindigheid, al is het oeverloze gepraat van vrouwen een mooie metafoor daarvoor, maar een idee ervan is er wel. Alles wat langer bestaat dan mij, zowel voor als na mijn leven, heeft de karakteristiek van oneindig, omdat ik het begin noch het einde ervan zal kennen.

Iets wat zeer zeker eindig is, is mijn bestaan, zowel fysisch als geestelijk. Het een brengt het andere voort en het andere zorgt ervoor dat het een blijft doorgaan met het ander voort te brengen. Een perpetuum met een duidelijk begin en einde. Wij hangen aan elkaar van chemische reacties, moleculen, cellen, organen en vele duizenden zenuw-banen, neuronen en elektrische cellen; met als gevolg de samenwerking daartussen die ons intelligentie, gevoel en instinct verleent.

Tot in de basis van ons bestaan zijn we afhankelijk van onze fysieke gesteldheid en het idee van een geest of ziel zorgt ervoor dat ook de fysica in een wisselende kwaliteit zijn. Ontzien of afzien kunnen namelijk een verhoogde geestelijke staat leveren, terwijl het tegenovergestelde, overvoeden en luiheid, die staat tot enorme laagten kan brengen. Een tegenstelling op het eerste zicht, je zou immers verwachten dat soigneren een extase of illuminatie voortbrengt, omdat het voedt en rust geeft.

Afzien is juist het verwennen, want door het lichaam aan tekortkomingen, pijn en ziekte bloot te stellen, blijft de geest, als eerste product van ons zijn, over en krijgt vrij spel. Dan zijn de slapeloze nachten, het niet eten, het compleet teisteren met spanningen en onzekerheden een zeer goede zaak, wil ik een verhoogde staat van bewustzijn bereiken. Die staat uit zich met name in de zogenaamde flow waarin geschilderd wordt.

Een meditatieve toestand, een soort van verheffing is wat er dan plaatsvindt en me het idee geeft van harmonie met het schilderij, alsof de halen met verf uit het diepste van mijn hart komen. Maar met de wetenschap dat de ziel bestaat dankzij het lichaam, zou je haast gaan denken dat het een zuiver fysieke aangelegenheid is. Gebaseerd op waarneming en herinnering maak ik dingen, maar hun fysieke origine geven het verhevene een behoorlijk aardse afkomst en is de creatie niet eens uniek, omdat alles dezelfde origine heeft in onze kosmos.

Is het schilderen dan niet de missende schakel tussen het fysieke en spirituele? Is mijn zoektocht allang klaar en is deze realisatie een nieuw begin, een soort van fundamentele omwenteling in handelen en denken tegelijk? Dan is een concept of stijl niet eens nodig en maakt het handelen, lees schilderen, op zichzelf al hoogstaand en zonder er een spirituele meerwaarde aan toe te dichten, het doel. Dat haalt kunst compleet onderuit.

Het is een verhalen vertellen, een wereld -die vergeten is- laten zien, het meenemen op een reis zonder echt doel, een verleiding van het stoffelijke door het te doen geloven dat het goddelijk is. Gratificatie van het zelf en het bevredigen van de toeschouwer zijn honger naar bevestiging van een droombeeld. Dan maakt het niet uit of iets realisme is of een abstractie daarvan en is dit bewijs een duidelijke tegenstelling tot wat men een gangbare reden voor produceren ziet. Dan is een beloning in materiële zin zelfs een belediging, een bevestiging van slavernij op een heel subtiel maar hoog niveau.

Net zo goed als we geen prijskaartje aan een mensenleven willen hangen, zou de kunst niet bepaald mogen worden door eenzelfde economie. Immers, als de ziel voortkomt uit het lichaam en deze dus al het werk en de genialiteit voortbrengt, dan is het werk net zo fysiek als dat van een arbeider of slaaf. Dan is kunst niet meer dan een baan als alle andere en is de idolisatie van enkelen en het verguizen van velen precies dat systeem wat we terugvinden op werkplaatsen en plantages.

Het laatste stukje van de afgebroken zin is wat me treft. Ik zie hier, bij nader inzien, niet een vergeetachtigheid, eerder een inzicht in wat me de notitie deed stoppen. Wanneer alles in ons bestaan een fysische aangelegenheid is, dan valt er niet te spreken over enige inmenging, want er is niet meer. Dat geeft te denken, op deze manier is al het goddelijke wat er bestaat net zo sterfelijk als ons en ontneemt het gelijk zijn verheven status. Doordat we bestaan, bestaat er geen god.

Tenenkrommend? Ik hoop het, want dan heb ik een doel bereikt: een relativering of verwijdering van een dogma. Een bekend dogma van veel monotheïstische religies is het bestaan van een schepper, een god die ons uit niets heeft gemaakt en ons de euvele moed heeft gegeven te stellen dat we naar zijn evenbeeld zijn geschapen. Als dat zo zou zijn, zou onze geest letterlijk los moeten staan van het lichaam, want een god kent geen stoffelijkheid.

Door verder te stellen dat we dus een kopie zijn van een god en onszelf goddelijkheid toe te dichten, laat zeer goed zien hoezeer we bewust zijn van het feit dat lichaam en geest gewoon één zijn en er derhalve geen god kan bestaan.

Dat van die inmenging was een tijdig gestopte dwaling van de gedachten en geeft me nu oprispingen, gekke kronkels in het hoofd en een enorme massa kriebels in de buik. Deels is het een nervositeit die ik wel vaker voel, deels voel ik dit wanneer ik op een goed spoor zit, maar net niet aan een sluitend idee kan komen. Het is alsof ik mezelf tegenhoud om zo te denken en beredeneren, een verboden zone voor de hersens. Reden om mijn gedachten door te drijven.

Als dus gevoel en intelligentie een puur fysische aangelegenheid is, waar zet het de planten en dieren? We gaan er vanuit dat ons intellect ons onderscheidt van hen, de overeenkomst zit hem in de wil (om te leven en overleven). Bij het doorvoeren van, onder andere, mijn stelling kan ik zeggen dat een dier net zo intelligent is als jullie en een plant net zoveel voelt of zelfs kan denken. Wie ervan uitgaat dat we boven dieren en planten staan, zou zich eerst eens moeten afvragen wat hem ertoe drijft om zo onlogisch te beredeneren?

Al het leven is gelijk. Een narcis die schildert, een goudvis die zingt en een aap die denkt dat ‘ie god is.

Maternitus.

Nee. Zo simpel kan het ook, in plaats van een betoog. Je hebt met een man van doen. En moest dat nu zoveel dates kosten, even niet over de moeite en het geld gesproken? Dat die ganse paragraaf uit één vrouw moest komen, is nog wel het meest verbazingwekkend van al. Ja, ik date regelmatig en hoor nog wel eens wat onzinnigs, maar zoveel ineens?

Dan gaat een man op zoek naar zijn vriendinnen en vrienden, eens horen wat hun daarvan vinden. De vrouwen onder hen vinden dat ik meer genuanceerd moet nadenken, de mannen geven me gelijk. Eentje durfde zijn vriendin niet tegen te spreken. Dat helpt me voor geen meter verder. Trouwens, dat genuanceerde denken zit er al van jongs af aan in, al wordt het eenvoudige denkmodel “zwart-wit” vaker gehanteerd.

Eén van mijn allerliefste vriendinnen adviseerde me, geheel in de trend van een kleur-consulente, dat ik de wereld zo nu en dan eens door een roze bril moest bekijken en daarover schrijven. De eerste vraag luidt dan ook: “Hoe, als je onzin zoals uit de eerste paragraaf tegenkomt? In één keer?” Dan zit ik te tandenknarsen, luister naar flink goede metal muziek, wordt het schilderen veel wilder en de verwarring alom groter.

Het duurde veel te kort voor liefdesverdriet, maar te lang om het zomaar te negeren. Verliefd worden is een spel van feromonen en het verliezen van het gezonde verstand. Hij schildert, zij rijdt langs. Vier keer. Eerste date zesentwintig uur, de tweede achttien, de derde werd een rustdag en de vierde bijna een slachtpartij. Dat riekt naar een neergaande lijn. Hoe komt het toch dat me dat niet opvalt zo halverwege date nummer één?

Mooie ogen, lekkere kont, vuurrood haar en een tedere mond. Dat zorgt daarvoor. Dan blijkt ook nog eens het vermoeden van een goed hart en oplettende geest en je zit zo aan date twee. Tip voor de heren na mij: kook alsjeblieft iets ranzig. Teveel zout, ferme kletsen sambal en een zwart randje aan het vlees en de patatten. Ik kan niet ranzig koken, dat is nu eenmaal zo. Het kan op elke manier tegen je keren, dus waarom de moeite doen?

Nu weet ik niet hoe het andere mannen vergaat, maar werkelijk elke date is er “het tranendal moment”. Dan wordt er iets heel droevig verteld, met als gevolg tranen bij de vertelster. Meestal zijn dat kleine trauma’s of mislukte keuzes in het leven, ieder mens maakt wel iets mee. Maar wat is het toch? Eén van de test-methoden om te achterhalen of een man gevoelig is? Gewoon vragen, scheelt tijd.

Daarna komt die bril, alles is plots fuchsia en doet een beetje pijn aan de ogen. Wel wat saai voor een schilder die meer kleuren gewend is. Enfin, we zullen zien of het werkt. Nu alles vrijwel identiek is van kleur, begin ik mij af te vragen wat nu werkelijkheid is. Dat van die roze bril of die van mijzelf? Ik geef de voorkeur aan die van mijzelf, omdat de diversiteit groter is. Natuurlijk gaat het over een meer optimistische kijk op de wereld, maar je moet het echt eens proberen. Een middag door de stad lopen met zoiets op de neus. Heel gek.

Het moest er even uit, dus sorry voor de dames die niet op een dergelijke manier omgaan met een man. Maar wat ik me wel afvraag, is hoe het toch komt dat mensen zo bang zijn geworden voor de liefde. Druist het in tegen een huidige moraal of ethiek om gek op iemand te zijn? Is het strafbaar om genegenheid te tonen? Die angst heeft zelfs al namen gekregen, wel, verwacht het als mentale ziekte binnenkort.

“Waarom zit jij hier?”
“Liefde voor mooie dingen maken en verliefd zijn.”
“Shit, ik vraag een andere kamer aan. Jullie zijn van het ergste soort! Ga weg, satan, addergebroed, hel en zwavel! Help!!”

Zover zal het wel nooit geraken, maar je weet het nooit. Druk zijn kan tegenwoordig ook al betekenen dat je voor het leven getekend bent en halfdood gegooid wordt met medicijnen (lees: knalharde drugs).
Die gekke bubbels zullen ooit alle angst en de inbeeldingen ervan weghalen; misschien niet bij de ware, maar wel bij de goeie. Zo bekijk ik het en dat geeft vreemd genoeg een hoop.

Volgens dezelfde vriendenkring is het hart groot genoeg en is er ruim plaats voor een lieverd naast de kunst. Daar houd ik het maar op en probeer hem eens uit als nieuwe openingszin.

Op naar de Gentse Feesten. Oh, daar woon ik vlak naast.

Maternitus.

Doet iedereen dat wel, vraag ik mijzelf dan af. Niet elk mens is in staat om aan een dergelijke queeste te beginnen, laat staan er een deel van af te ronden. Om dat gat te dichten is godsdienst ontstaan, zodat al het onbegrijpelijke verklaard wordt middels een hogere macht of een meervoud daarvan. Ik heb het afschuiven van alles dat niet begrepen wordt op iets wat niet bestaat altijd zeer lomp, boertig en vooral niet intelligent gevonden.

Het tegenovergestelde, dus proberen om een verklaring voor alles te vinden of hebben, bereikt mijns inziens exact dezelfde status naarmate de pogingen daartoe tot aan waanzinnigheid gaan. Veel kan deels uitgelegd worden, maar de wetenschap slaagt er wonderwel constant in om telkens de finesses en ware toedracht tot een fenomeen te missen en dit vervolgens toch te presenteren als de enige en juiste weg. Er zit geen verschil tussen wetenschap en godsdienst.

De mensen die mijn werken een tijdje volgen weten dat ik aan het zoeken was naar een overbrugging tussen rationaliteit en spiritualiteit, om het vervolgens te kunnen schilderen. Bezinning, zoals in de vorige alinea’s beschreven, maakt die zoektocht compleet overbodig en is enige nederigheid zeer op de plaats. Mijns inziens moet al wat ik maak dus uit verwondering gedaan worden en niet vanuit een zelfgemaakte ivoren toren alwaar ik bepaal wat klopt en wat niet.

Net zoals beleving en waarneming is waarheid persoonlijk en is er geen “de ware”, hoe empirisch dit ook is bepaald. Natuurlijk zijn er constanten, zekerheden en zelfs wijsheden, maar dat maakt ze nog niet universeel, gezien het feit dat we het universum amper kennen. Vanuit dat oogpunt is het zelfs geen nederigheid meer die geëist wordt, maar de nietigheid van ons bestaan een fait accompli.

Wat is het dan toch dat me bezighoudt? Het is een losscheuren van de dogma’s in mijn hoofd. Een geest die waarlijk vrij is, heeft die vaste denkfouten en -patronen niet nodig. Zoiets is niet gemakkelijk om te behalen, de omgeving waar in geleefd wordt hangt aan elkaar van dogma’s en hokjesgeest. Hoeveel offers moeten er gemaakt worden, zou logischerwijs mijn eerste vraag zijn. Is dat dan de juiste gedachte? Een offer maak je aan een hogere macht en dat is wat ik verdom te doen. Deels omdat ik welke macht dan ook niet erken, deels omdat dat idee zelf al een religieuze grondslag heeft.

Volgens de hokjesmentaliteit ben ik dan een anarchist, atheïst en socialist tegelijk. Deels klopt dat wel, op het atheïsme en wat scherpe randjes van de andere twee na. Dit is al gelijk een bewijs dat een dergelijke manier van rationaliseren geen haalbare kaart is. Volgens mij komt die manier van redeneren uit een tijd dat de dingen eenvoudig werden gehouden door al het moeilijke op één hoop te gooien en het de daden van een god of demon te noemen. In onze samenleving is er een economisch of wetenschappelijk model nodig, anders wordt het ontkend (de grote hoop).

Door het zo te bezien, wordt zelfs mijn idee van een juiste weg de enige waarheid en is de grote hoop alles wat ik heb kunnen afdoen als een farce. Zo haalt een geest nooit de vrijheid die het nastreeft. En hoe zou dat zitten met mijn zwart-wit denken? Door zelf zeer concrete grenzen te bepalen, beperk ik ook mijn horizon, al maakt het een leven zeer duidelijk. Een optie zou zijn om niets te verklaren of bekritiseren, zwart noch wit doen er toe, zelfs elk idee of eruptie van creativiteit wordt zinloos. Dat is nu ook weer niet de bedoeling.

Is het dan nodig om in om-het-even-wat-dan-ook te geloven? Dan is het niet zomaar verwondering wat ons scheidt van andere wezens en bestaan godsdienst en wetenschap voor onze geestelijke gezondheid en niets anders. Je zou haast gaan denken dat Moeder Natuur ons wel serieus bij de ballen heeft genomen. Ons idee van waarheid als bescherming tegen een echte realiteit, een natuurlijk filter omdat het anders teveel wordt?

Dan houd ik het voorlopig maar bij de bloemen. Omdat het gewoon één van die schoonheden is uit het leven. Zonder god of formule van alles. Puur uit verwondering.

Maternitus.

De goede man had een halve wereld gezien, was vroeger koster en had daardoor een mensenkennis waar ik fier op zou zijn. Zo iemand geloof je en zulke momenten blijven ook bij, zeker bij het wandelen door de stad wordt er aan gedacht. Het is onvermijdelijk om het niet te zien en ondervinden, op de markten zie je de mensen met hun bekertjes zitten. In slagorde, om-en-om, maar niet in een zig-zag patroon. Daar lenen de smalle paden zich niet voor.

De vrouwen hebben allemaal hetzelfde bordje met maar één verschil: het aantal kinderen wat ze hebben. De mannen zitten altijd aan de uiteinden van de paden, de vrouwen op de kruispunten in het midden en aan de zijkanten. Eén ding behoort niet tot de patronen en dat is de man die deze mensen afgaat, het geld wat ze gekregen hebben moeten ze afgeven. En het viel op dat wanneer de hoeveelheid hem niet aanstond, hij behoorlijk fel en grof tegen ze tekeerging.

Nu snap ik het geheel plots veel beter, namelijk het feit dat deze mensen “in dienstverband” het winkelende publiek geld proberen af te troggelen middels manipulatie en “overkill” en dit dan afgeven aan iemand die nooit tevreden is. Wat is het verschil met de kramen en vooral winkels in de stad? Beide ondernemingsvormen lijken verdomd veel op elkaar en zijn dan ook, naar mijn mening, even legitiem.

Ik hoor heel vaak dat bedelen niet kan in een rijke maatschappij als de onze, maar is dat wel helemaal correct? De samenleving als de onze is hiërarchisch, waarbij vele kleintjes de groten voeden en voorzien van puissante rijkdommen. Iedereen brengt in, op wat voor manier dan ook, zodat deze behoorlijk onevenredige verhouding in stand blijft. De mensen die moeten bedelen voor hun geld, georganiseerd of niet, staan in principe op gelijke voet met al die kleintjes.

Wij zijn niet meer of minder dan hen, omdat hetzelfde principe op ons van toepassing is: middels onderwerping, mentale en fysieke ongemakken die het gevolg zijn incluis, proberen te overleven. En de mentaliteit van “de ophaler” is in principe hetzelfde, met dien ten verstande dat bij ons niet zo snel een aframmeling of scheldpartij volgt op een mindere prestatie. Daar hebben chantage en psychologische druk als wapentuig de voorkeur, al denk ik dat het bij onze bedelende medemensen er nog eens bijkomt, maar dat terzijde.

Zo beschouwd leven we eigenlijk maar in een samenleving van dreiging, angst, hebzucht, egoïsme, pijn, verdriet en haat. Flink negatief klinkt het, maar je weet maar al te goed dat we vaak het hoofd afwenden bij het benaderen van een kleine glimp ervan. Ontkennen we daarmee onze waarneming of ons eigen bestaan? Dat is een vraag die wel meer mensen zich stelden – het antwoord is gewoon beiden en maakt het inderdaad een schande.

Natuurlijk is het niet allemaal zo zwart als ik het heb beschreven, het voelt toch niet zo, maar leef eens een tijd buiten de maatschappij en bewonder mijn gelijk. Gooi er nog een berg ervaringen vanuit diverse eigen perspectieven, van arm tot gegoed, bij en je zult merken dat het niet is zoals we het liefst geloven. Dan is er hoop, iets wat we ook door geloven hebben gekregen, want het kost immers maar weinig energie om te denken dat het allemaal wel beter wordt dankzij niet bestaande of bewezen krachten.

Geld geven is niet de oplossing, zo doorbreken we niet hun armoede en zullen ze alleen maar meer onder dwang en dreiging moeten doen. De kans ontnemen om te vragen om geld, maakt hun leven meer miserabel en dat van ons niet achtenswaardig. Evenmin door de mensen te negeren, iets waar ik mezelf soms op betrap, valt hier iets aan te doen. Toch is het niet schrijnend of hopeloos.

Een kleine verandering in denken en vooral handelen kan niet alleen de mensen die niets of minder hebben helpen. Zo snel mensen echt weten dat ze gelijken zijn, is de drempel van schaamte verdwenen. Tel daar een flinke toename in mededogen bij op en we zijn op de goede weg. Boeddhisme in een notendop. Dat is overigens een levenswijze, geen religie, zodat het wel toepasbaar en dienend is, in tegenstelling tot al die onzin die toegejuicht wordt en niets meer omhelst dan een corrupte ideologie. Deze, niet mis te verstane, mening wekt misschien de indruk dat ik een atheïst ben, maar je mag rustig weten dat ik zelfs het atheïsme als religie beschouw en daarom verafschuw.

De mensen die bedelen zijn, net als iedereen, het slachtoffer van een maatschappij en cultuur die berusten op voortgang, niet vooruitgang. Maar wie ben ik? Geenszins een goeroe of meester in de wijsbegeerte, laat staan dat ik weet waar de mosterd vandaan komt (de koelkast?).

Maternitus.

Hoe zuur ook, maar deze domeinnaam gaat per volgende week uit de lucht. Dat is heel erg rottig, gezien het aantal lezers en vaste bezoekers. Maar wees niet bevreesd, ik zal mij enige moeite getroosten om via de gratis kanalen een alternatief aan te bieden. Dat betekent ook, trouwens, dat mijn email-adres gaat veranderen. Ik weet bij god nog niet wat het gaat worden of via welke aanbieder, maar dat boeit me niet op dit ogenblik.

Het domein had ik al sinds 1998, wat in internet-jaren vrij lang is en overeenkomt met enkele tientallen jaren normale tijd. Het zit me wel en niet dwars, maar ik moet keuzes maken, hoe grof ook. En dan kies ik voor een offline leven. Ten eerste krijg ik via het internet amper opdrachten, eigenlijk geen, en gewoon zo van mond tot mond kan ik het haast niet bijbenen. Het geld wat daarmee verdiend wordt, om de bijdehandjes snel af te zijn, gaat terug in mijn kunst.

Ten tweede is internet geen kunst en zie ik het eerder als een zeer passieve vorm van vermaak wat steeds meer op een onaangename massa van onzin aan het lijken is. De weken voordat ik thuis van het web afging, viel me op hoe afhankelijk ik ervan was geworden en hoe onpersoonlijk alles op me overkwam. Het meest irritante van het hele spel is dat diezelfde afstand en koudheid, lees onverschilligheid, door me waargenomen werd bij steeds meer mensen die ik ontmoette.

Daar pas ik voor.

Natuurlijk is alles redelijk eenvoudig op te lossen, maar zoals gezegd dien ik keuzes te maken en dan kies ik voor hetgeen me na aan het hart ligt. Vanuit een paar hoeken kreeg ik wat gemor te horen, maar dat is mijn probleem niet. (Hint: als het niet bevalt, is sponsoring altijd welkom.) Vanuit veel meer andere hoeken, waaronder zelfs een media-specialist van de universiteit, kreeg ik bijval en vond men het zelfs een wijze beslissing om dit zo te houden. Het hoe en waarom mag duidelijk zijn: extreem veel tijd voor mooie dingen maken, een rustiger werktempo met schrijven, in enkele maanden tijd meer dates dan in de jaren ervoor bij elkaar, geen geraas in mijn hoofd en dientengevolge een meer betrouwbaar en solide (sociaal) leven.

Best tegenstrijdig met wat normaliter wordt aangenomen als gevolgen van het technische vernuft. Het computertijdperk heeft ons totaal geen gemak gegeven zoals werd beweerd bij de introductie ervan. Nog nooit zijn zoveel mensen bij een dokter geweest voor allerhande kwalen die stress en overmatige input van informatie als grondslag hebben. Natuurlijk heeft het de economie gestimuleerd op een gigantische wijze, maar wie heeft daar nu echt serieus van geprofiteerd?

Niemand uit mijn omgeving is er rijker van geworden. Tel ik daar de gegroeide geestelijke armoede bij op dan kom ik nog steeds niet bij een positief getal. Of toch iets wat hoopgevend moet zijn. Niks. Klein voorbeeld. Een makker van me liet laatst een filmpje zien wat hij “soort van grappig” vond en ik lachte niet. Geef mij maar een goede film van Monty Python of iets anders met een aardige dubbele bodem in de humor, daar kan ik weken op teren. Dat gaat niet met platvloersheid, denk je ook niet?

Een prachtig en vooral dom argument wat ik hoorde hierover was dat het bij onze beschaving hoort. Een beschaving is pas echt ontwikkeld wanneer het in zuivere harmonie met zijn omgeving, dus de natuur, leeft. En dat kan heel prima met technische hoogstandjes. Maar zolang er olie-platformen complete biotopen, die zeer cruciaal zijn voor het bestaan van veel dieren- en plantensoorten en dus ook voor ons, om zeep helpen, kan ik niet van beschaving spreken. Zeker niet wanneer ik de mensen erover hoor praten.

Iedereen vindt het behoorlijk erg en springt vervolgens weer in de auto of het vliegtuig om toch maar juist op tijd ergens te geraken. Zolang we zelf niets doen, wordt de strot van de mensheid en vooral van Moeder Natuur dichtgeknepen. Voor geld. Voor status. Voor macht.
De meest erge gedachte die ik had over wat ik zoal lees in de krant of hoor op de radio was dat gesodemieter in Israël. Ik dacht letterlijk:”Pleur een flinke atoombom op die klotenlijders van een Zionisten en er is wat meer ruimte en minder doelloos geweld.” Dat is geen goede of juiste gedachte, maar er is nog nooit zo’n lange herhaling geweest van een holocaust. Met ditmaal (al meer dan zestig jaar) een normaliter vreedzaam volk, de Palestijnen, wat het onderspit mag delven.

Iemand nog een diamantje?

Geef mij maar een echte vrijheid, waarbij onafhankelijk denken en voelen de boventoon voeren. Een levenswijze waarbij het goed toeven is in gezelschap van een familielid, vriend of vriendin. Wat zijn energie betrekt uit onschadelijke methodes, voedsel eet dat natuurlijk voor komt, communiceert op een persoonlijke wijze en boven dat alles voelt, liefheeft en streeft naar niet-materialistisch geluk. Zonder hippie te worden, want we (kunnen) zien aan al die narigheid om ons heen waar dat naartoe leidt.

Terug naar de positieve dingen, nadenken is voor hen die dat nog nooit hebben geprobeerd. Oeps. Dat gebeurt al. Positief nadenken dan? Morgen word ik uitgenodigd op audiëntie bij een nieuwe opdrachtgever en op de terugweg haal ik een berg canvassen op. Ja, zo gaat het tegenwoordig en het bevalt zo goed dat er nu een agenda gebruikt wordt. Niet om het overvol te boeken, maar om een juiste verhouding tussen plezier in vrije tijd en plezier in werktijd te behouden.

Er is een richting ingeslagen die op het eerste zicht onmogelijk is, maar gaandeweg beweegt het hier naar eentje die heilzaam lijkt. Ik zie het alleszins niet als een stap terug, integendeel, een andere weg inslaan is niet gelijk achteruitgang. Dat is wat afhankelijk van de optiek, uiteraard, en kan derhalve pas na onze beschaving gezien worden als dusdanig of als juiste beslissing. Het is geen zwemmen tegen de stroom in, laat me niet lachen, het wordt echt ervaren als een veel makkelijkere weg en doe ik geen verwoede pogingen om te worstelen en weer boven te komen.

Ik dobber rustig op de stroom mee en blijkbaar is dat een beekje met kristalhelder water.

Tot later offline. Of tot nooit.

Maternitus.

Winkelpui van “Tops” in de Lange Muntstraat te Gent. Komend weekend wordt het geheel afgewerkt met een kader en de details in de tekening zelf. En de baas van de winkel is heel blij. Wat mij weer verheugd, natuurlijk. (Een foto reeks van de opbouw en de gebeurtenissen er rond volgt komende week)

“Eros” door JerOne op de Interbeton te Gent. Brute spot, zeer gave muren en één van de mooiste halls of fame van Gent. Kings and Invite Only!

“Eros” door JerOne, Characters door Siska. Frisse ontmoeting met iemand wiens blackbook de onze compleet om de oren slaat. Die dame kan echt heel sjiek tekenen. Respect!

De afbeeldingen vertegenwoordigen een bewustwording of bepaalde groei van kennis of inzicht. Vier jaar geleden begon dat doordat ik aan het begin van een introspectie stond, iets wat heel noodzakelijk was en waarvoor ik nog steeds dankbaar ben dat die kans is gegeven. Om een beter inzicht te bekomen van jezelf en alles om je heen, dient eerst alles opgeruimd te worden. Goed nadenken gaat niet met of in rommel.

Afijn. Dat onderzoek begon met een reis naar alle oer-onderdelen van de geest: uitersten in emoties zoals angst, verdriet, vreugde en euforie. Elk aspect werd geprikkeld, nee, getreiterd tot het in volle mate naar buiten kwam. Gelukkig bestaat er zoiets als materiaal en werd het schilderen met de luie donder. Het begon met de jacht van een bij naar nectar en de ruil die hij de bloem geeft door het verspreiden van stuifmeel. Begint niet alles met de bloempjes en de bijtjes?

Zo achteraf was dat een zeer intuïtief werk, ondanks het verhaal (net zo eruit gefloept als de vormen en kleuren) dat erachter zit. Tevens blijken de bloemen nu ook weer een aanduiding te zijn van een verandering, maar dat zal straks weer aan de orde komen. De symboliek lijkt me precies waarheen ik wil gaan met werken. Een verhaal of gedachte van harmonie. Een natuurlijke balans met de omgeving en bij het nemen wordt er iets teruggegeven. Zoals het altijd hoort, anders verdwijnt het evenwicht.

Het tweede werk was precies tegenovergesteld. Dat ging over het pure kwaad, disharmonie alom. Een Amerikaanse vlag met in het blauwe vlak geen sterren maar een dik en groot hakenkruis. Natuurlijk is de provocatie leuk en is er al veel om gelachen, vergeet niet dat het ergste kwaad wat we kennen en hebben gekend uit die twee symbolen voortvloeit of dat heeft gedaan. Het is niet mijn taak om te zedenpreken, laat staan een politieke kleur te geven aan de dingen die ik denk, maar we kunnen erover eens zijn dat het zo is.

Dat bedelde om een tegenhanger, een symbool van creatie, liefde, transformatie en algehele kennis. Het teken van een vrouw met daarop een halve maan, ook gekend als het algemene symbool voor alchemie. De oude mystiek en beschavingen die één waren met de natuur waren stuk voor stuk matriarchaal. De volgende paragraaf gaat mijn harem tot ongekende grootte uitbreiden.

Ik ben een fel voorstander van een samenleving waarbij de vrouw het voor het zeggen heeft. Hele stukken vreedzamer, minder destructief (tenzij het uitverkoop is, natuurlijk) en veel beter op het gevoel vertrouwend zou zoiets zijn. Natuurlijk blijven vrouwen mensen en zal er zeker wel eens iets enorm fout gaan, maar ik kan mij niet voorstellen dat het zo erg zal zijn zoals nu het geval is met het geïndustrialiseerde Westen.

Zo, kat in ‘t bakkie. Nu de heren nog even overtuigen. Moeder Aarde, Moeder Natuur, zonder maan geen leven mogelijk en kom op man, dat aanvoelen bespaart je veel pogingen tot nadenken.

Vanaf daar ging het als een achtbaan: van het ene uiterste naar het andere, alsof er geen einde aan kwam. Van natuurkunde naar liefde, van haat naar de Gulden Snede. Alles wat maar geuit moest worden, was daar. Na een opruiming van heb-ik-jou-daar moest ik een begin vinden en alle essenties daarvan. Tijd, dimensie, beleving, waarneming, een heuse reset van de hersens was daar. Een wedergeboorte, maar minder bloederig of spectaculair. Een herstart heeft veel invloed op de vorming van het wereldbeeld en de houding ten opzichte van het bestaan, zowel eigen als dat van anderen.

Bij een dergelijke gebeurtenis is daar een mogelijkheid die je nooit bij de geboorte krijgt. Je kunt zelf vanaf het begin een weg bepalen plus een leven vol ervaring daarbij. Ik paste dat ook toe in de schilderijen en kwam er bij de reeks over de big-bang achter dat het onmogelijk was om uit niets een gans universum te krijgen, hoe mooi de theorieën en verhalen ook zijn. De Melkweg kan zo lang geleden met een explosie ontstaan zijn en daar houdt het dan ook bij op. Zelfs op die schaal is er geen begin of einde, maar alleen verandering.

Een wat verregaande gedachte is dan, bij mij toch, het idee dat een baby nooit zonder ervaring op de wereld komt. Niet perse een reïncarnatie, eerder een doorgifte van een oud en steeds uitgebreider wordend collectief geheugen of bewustzijn. Elk leven breidt het uit, ongelimiteerd. Elke ervaring is een les of kan dat zijn. Mijn versie van een zevende zintuig, maar net zo ontkend als het zesde. Dat is namelijk het instinctieve aanvoelen van gevaar en dergelijke, wat overigens wetenschappelijk is bewezen bij dieren en in mindere mate bij mensen. Evolutie gaat gelijk met de natuur ten onder?

Wat wij beschouwen als de grootste beschaving uit de gehele geschiedenis van de mensheid sinds men ontdekte hoe een vuurtje gestookt wordt, zie ik als een teloorgang en geen vooruitgang. De zoveelste poging om iets ervan te maken mislukt. Als het zo doorgaat toch.

De bloemen die nu door verf gevormd worden, betekenen voorlopig alleen maar iets in mijn herinneringen. Daar leg ik verbanden met geleerde lessen, zoek door de geest wat een logisch vervolg kan zijn op wat al gaande is. Niet de teloorgang, geen verdoemenis in mijn werk. Maestro gaf mij begin vorig jaar een opdracht: schilder muziek. Als voorbeeld, en les, moest ik luisteren naar de Negende Symfonie van Beethoven. De hint die hij gaf was te kijken naar het eerste blad van de geschreven muziek.

In eerste instantie nam ik het letterlijk en bedacht methodes om dit in vorm en kleur te laten zien. Veel uren puzzelen achter de computer gaf me geen echte resultaten, alleen vormen die op bloemen leken. Toen viel het muntstuk, maar ik verhuisde. Dat was een goede uitkomst, want op die manier kon er onbewust nagedacht worden daarover. Hert toepassen van oude symbolen in de graffiti waren aan het begin van het maken van de brochure, de bloemen het begin van een nieuwe reeks werken.

Niet perse met bloemen als onderwerp, maar wel harmonie, een belangrijk onderdeel van muziek. Bij die woorden kom ik telkens terug bij die oude man in zijn kas en de rustige liefdevolle blik naar die bloemen. En zo begint een nieuwe cyclus, zonder een echt einde of begin.

Tot later of tot ooit,

Maternitus.

Niet bepaald de eerste gedachtegang die plaatsvindt wanneer een viltstift piepend en zoevende over het metaal van een tram schiet. Volgens mij is de nood aan een eigen identiteit, een zelfbevestiging groter naarmate de mate van zelfexpressie meer in banen wordt geleid en zelfs ingeperkt bij het zelf bepalen van de inhoud van dat alles.

Elke beschaving of maatschappij waarbij de geveinsde grandeur van enkelen tot uiting komt in grote, naar mijn idee onzinnige, monumenten kent dergelijke tegenhangers. Van de Maya’s en Egyptenaren tot aan de Aziatische en Anglo-Amerikaanse maatschappijen van tegenwoordig zijn uitingen van onderdrukten, hen die de enkelingen staande houden middels hun massa en (vaak onvrijwillige) opoffering van de eigen identiteit, zichtbaar.

In Pompeii en Egypte zijn uitingen van diverse pluimage terug te vinden, zowel voor als tegen de heersende klasse en uiteraard de artistieke uitingen waarbij de boodschap of verborgen is of niet aanwezig. Welke kunstzinnig is, kan beter in het midden gelaten worden, omdat een dergelijke titularis van een woord of tekening eerder persoonlijk te noemen valt dan algemeen geaccepteerd.

In ons huidig Anglo-Amerikaanse leefklimaat is een vreemd fenomeen aan de hand, vergeleken met soortgelijke heerschappijen. In plaats dat dergelijke uitingen tegen de gevestigde orde en massa alleen worden afgestraft en ontkend, wordt het opgenomen in het idioom en monddood gemaakt middels die massale productie waartegen het in eerste plaats bedoeld was.

Popularisering betekent dus niet zozeer dat een grote groep mensen iets aangenaam gaat/moet vinden, maar dat het voorzien wordt van massa die het ook uitvoert. Waardoor, wederom, een piramidesysteem ontstaat en enkelen de uitverkorenen worden van een grote groep volgelingen.

Waar vandaan komt die, bijna natuurlijke, drang toch die dit veroorzaakt? In tegenstelling tot een hang naar individualisme, lijkt een act van eigen meningsvorming als doelstelling te hebben om massa onder zich te vormen ten einde dat naar een exces te doen leiden onder de noemer van een eigen geest. Zeer doelbewust uitgevoerd en vaak onder leiding van mensen van de top van een andere piramide.

Misschien waren de bouwsels van de Egyptenaren, Maya’s, Thai en andere culturen van over de ganse wereld niet zozeer een verheerlijking van de, al dan niet overleden, heerser, maar een verbeelding van de opbouw van hun maatschappij. In Christelijke en Islamitische culturen zijn die vormen net zo goed terug te vinden in de taps toelopende torens en minaretten. De huidige wolkenkrabbers vormen tevens geen uitzondering.

Met een wat sarcastisch aangelegd karakter kan het behoorlijk lollig zijn, al dolend door de buurten van de stad, denkend aan oude beschavingen en kijkend naar (en actief deelnemend aan) graffiti. Het proberen vinden van een balans tussen wat “publiek” en wat individueel genoemd wordt als zijnde uitingen, is bijna onmogelijk door juist die vage terminologie. Misschien is het zelfs zo dat er geen “publieke” vorm van creativiteit bestaat en dat alleen waar individualisme, dus solitair en zonder aanhang, echte kunst te noemen valt.

Wat is het nut dan van het uiten middels die creativiteit? Een gratificatie van de eigen geest? Waar vandaan komt dan het streven om in een museum te hangen of lezingen te geven over die ideeën? Zou dat het logische gevolg zijn van die masturbatie van het hart? En bij goedvinden de verering van de massa? Of draagt het juist bij aan de veranderingen in die cultuur of samenleving?

Zijn die kleine stemmen, die gedachten die dolgraag buiten het kastje verblijven dan belangrijker als dat we aanvankelijk denken? Dan zijn boekjes met regeltjes of wetten welhaast overbodig, omdat die veranderingen in de diepste kern van ons bestaan tegenwerken, beperken of zelfs de kop indrukken. Dan is er niet zoiets als een universele of algemene regel, want dat is meestal een condensatie van de gedachten van enkelen.

Bij kleine gemeenschappen zie ik precies het tegenovergestelde gebeuren. Daar is het belang van de groep vaak reëler dan van het individu om te overleven en zijn continuering van traditie en cultuurgoed een belangrijk onderdeel daarvan. Binnen een kleine groep is ook niet nodig om op geheel en eigen wijze het bestaan van de eigen geest aan te kondigen. Die is immers bekend.

Is de verheerlijking van het individu een fenomeen wat vooral in grote groepen gebeurt? Kleine gemeenschappen hebben ook vaak een enkeling als leider, maar die zijn veelal gebonden aan religie. Individualisme is dus eigenlijk in elke samenleving een mythe en hoe vaker de uiting daarvan te zien is, des te groter begint de draagkracht van die massa te worden. Dan is het maar net de vraag hoe de top van dat ingebeelde bouwsel ermee omgaat.

Is in dat licht het gestreept en beschadigd zien van mijn mooie (en redelijk geliefde) werken eerder een compliment dan een belediging? Ben ik dan niet mijn doel compleet aan het missen? Of is het niet meer dan een bevestiging van bovenstaande gedachten?

Tot later of tot ooit,

Maternitus.

Om iets te schrijven, is het redelijkerwijs noodzakelijk om een goed onderwerp te hebben. Voor iemand met een soort van hyperactief leven zou dat geen problemen opleveren. Maar. Geen ge-maar, Maternitus. Het spectrum om uit te kiezen is wat te groot en om dan alles tegelijk in een zinnig stuk tekst om te zetten, is iets teveel gevraagd. Anders stelt dat hyperactieve gelijk niets meer voor. Terwijl het juist me helemaal goed doet voelen.

Wat me even wat minder deed voelen, verkleint het scala aan onderwerpen met een flinke factor. Een dikke verkoudheid en wat werken vernield zien met racistische leuzen als “Terug naar Nederland voor jou” is het complete lijstje. De snot-bellen heb ik vast van een goede vriend gekregen, want de rust kon ik wel gebruiken. De leuzen zijn zeker niet van vrienden, want ik kan me niet herinneren dat ik ooit een vriendschappelijke of correcte omgangsvorm had met racisten.

Het valt me wel op dat het kliekje uit het graffiti-milieu komt. Dat is doorgaans een zeer vriendelijke en speelse groep mensen, die wat gezonde competitie niet uit de weg gaan. En dat dan doen middels het laten zien waartoe ze in staat zijn met creatieve uitersten. En geen bekrompen, kinderlijk en vooral leeghoofdig gedrag. Dan vraag ik me af of dat soort uitlatingen geen laatste krampen zijn van een nogmaals stervend lijk.

Trots zijn op je afkomst is helemaal niet verkeerd, mits je zelf ook voor een goede afkomst zorgt voor je eigen nageslacht. Of het nageslacht van je leeftijdgenoten. Dus geen gedrogeerde en verzopen kretologie of politiek van dubieuze klasse. Het behoeft geen intellectueel licht om zoiets te begrijpen. Toch?

Een veel leuker onderwerp, wat net zo min beschaving nodig heeft om te kunnen begrijpen, is mijn weekend in Goes op het festival “12 Hours of Hiphop”. Wat een toffe fuif was dat. Muziek, dans en kunst, samen, voor en door gelijkgezinden. Van al die zaken was er, wisselend van niveau, veel te zien, beleven en doen. Ikzelf deed mee aan de jam die de organisatie zeer goed in elkaar had gestoken. Toffe wand en een verzameling hoog gekwalificeerde kunstenaars.

Dat betekende een extra tandje bijzetten wat resulteerde in veel handen schudden, omhelzen, gekke dansjes en wat al niet meer dat serieuze graffiti kunstenaars doen om elkaar hun waardering en respect te laten blijken. Iets wat ik niet vaak zie in de contreien waar ik woon. Afijn. Dat is zout in de wonde. Niet braaf?

Het afsluitende optreden van Sugar Hill Gang torende hoog uit boven het voorprogramma. Dat was niet alleen omdat deze old-school rap groep professioneel was, maar ook omdat ze iets neerzetten wat me deed denken aan de oude feestjes in Het Beest in Goes. Stilzitten was onmogelijk, een nummer niet kennen evenmin. Als iets minder bekend was, kwam dat veelal door een generatieverschil. Dat loste deze groep zeer goed op door een sfeervolle reis te geven door de geschiedenis van de rap muziek. Niet geheel vertellend, maar vooral muzikaal.

Het totaal pakket was me gans op het lijf geschreven. Oude vrienden ontmoeten, met gelijkgestemden werken en dan een mooie wandeling langs een boulevard van nooit vergane dromen. Zelfs een paar gerealiseerde dromen passeerden.. De terugweg in de bus had geen boek of muziek nodig, met een twinkeling in de ogen en de gedachten bij de avond ervoor was die reis zo voorbij. En wat betreft het eten: het wordt tijd dat er hier een actiegroep komt om een Indonesisch en/of Surinaams restaurant te eisen.

Nu zien de dagen er even hetzelfde uit: ontwerpen voor opdrachten, een goede belettering maken voor, weer al, een dikke burner en natuurlijk het huishouden. Dat moet er zeker sjiek bijliggen, omdat er hooggewaardeerd bezoek komt. En die brandend hete piece? Die zal zeker niet in de Werregarenstraat gedaan worden. Zonde van de verf, tijd en vooral inspanning. Ik ben benieuwd hoelang ik zoiets ga volhouden.

Tot later of tot ooit,

Maternitus.

PS
Vele manen geleden zag ik eens een sticker van Harley Davidson die een wijsheid bevatte. Dat wijze ga ik, soort van, toepassen…
“If you want to soar with eagles, stop wobbling with turkeys”

Voor moederdag (project Volkshuis)

Zeemansgraf, project Volkshuis

Orchidee, voor mijn opa, project Volkshuis

Leeg raam van een prostituee, project Volkshuis

Lettering uit de losse hand, project Volkshuis

Iris en Yvan, project Volkshuis

Throw up, Gent

Buik van een dronkaard die ik mocht beschilderen

Jolly en JerOne, schetsfase

Detail opname na een dag werken…

Bijna klaar, Jolly (Spiderman) en JerOne (draak)

Mijn grootste fans bij elkaar…

Who’s your daddy?

Dat ouder worden de kenmerken van gebreken met zich meedraagt, mag de pret niet drukken en roept nogmaals om een vlaag van ontkenning door te dansen op manieren die zelfs de jeugd zal erkennen als acrobatisch. Nee, mijn beste, geen paaldansen deze keer, laat staan de bewegingen die doen vermoeden dat er een flink voltage door het lijf wordt gejaagd. Voetje naast voetje, het hoofd wat meedeinend op het ritme van de hippie-rock. Een uiterste is snel daar bij het verstrijken der jaren.

Numeriek noemen ze me middelbaar, het gezaag en de quasi-wijsheden worden gezien als dat van hen die nog op beren joegen. Ouder worden heeft zo zijn aardigheden, kan ik je vertellen, maar dat is een overbodigheid, een retoriek zoals ze dat alleen kennen in het land van mosselen en toeristen uit contreien die men vroeger liever niet wenste. Tijden veranderen, mensen niet. De huid verwordt immers tot een dusdanig rimpelige zak die het ook was bij de geboorte.

Al speurend tussen de woorden en wijsheden van andere oude zakken, kwam ik op het idee er maar iets over te schrijven. Niet als klaagzang over verstijfde spieren en geenszins als laatste poging de jonge maagden naar dit kasteel vol kleur en pietluttigheden te lokken. Welnee, terugkijken heeft alleen nut wanneer er niets meer vooruit te zien valt. En dan nog valt er te hopen op een extra jaartje of wat, aannemende dat het bijproduct van aaneengeregen neuronen een eeuwig bestaan is beschoren.

Opvallend aan het statistisch halverwege zijn, is het vergelijkend warenonderzoek dat constant plaatsvindt. Wanneer blijkt dat de numerieke waarde van een medemens die van mezelf niet ver ontloopt, volgt enerzijds een lach en anderzijds een bewust zwijgen. Het is niet netjes om te zeggen dat het proces van opdrogen voor jouw gunstiger uitvalt dan de verzameling uitgezakte kwabben naast je. Hoe ik het ook wend of keer, mij zal hetzelfde lot ten deel vallen. Is het niet middels zwaartekracht en opeenhoping van lichaamsvocht, dan zal het zich vast wel via een sluikse omweg van ziekenhuis bezoeken presenteren.

Het mooiste voordeel is het doorgeven van tradities, gewoonten en vooral kennis. Wat daarbij het meest in het oog springt, is de in de lucht wijzende vinger. Soms vermanend, soms waarschuwend, worden duistere tijden aangekondigd bij een nieuw idee of een perspectief dat niet het mijne is. De kunst van het doorgeven is dat die nieuwigheid gezien wordt als een prematuur gevolg van de lessen die nog komen. Eigen ervaring is nog altijd de beste leermeester.

Inderdaad, het vallen en opstaan dient door te gaan, tot de builen en schrammen niet meer te tellen zijn. Tot men al tanden spuwende, heus waar, inziet dat ook een les verder kan dragen dan het initieel bedoeld was. Waar houdt het op en waar begint het? De eeuwige vraag die dat zal blijven en toegepast wordt op elk fenomeen in dit aardse bestaan.

Wanneer dan een paar ogen vragen om een leidende hand, rest mij niets anders dan deze aan te reiken. Vol lof en overtuiging en hoop dat ze het beter doet dan jij en jouw voorgangers ooit deden. Ik zie het als een ouderschap wat vrijwillig en zonder hulp van de natuur gekozen wordt. Een zaligheid die niet veel mogen ervaren, zeker niet wanneer het om een roeping gaat die van binnen zit. Het aanleren van om het even wat is eenvoudig, het doorgeven van dat wat je zelf met moeite hebt verworven gaat soms tandenknarsend. Een dienblad vol lekkernijen en aantrekkelijkheden wordt leeggegeten alsof er de honger is van een totaal, en bewust, vergeten continent.

Trots als een oude aap met veren in zijn reet vertel ik het aan hen die het wel of niet willen horen. De vordering daar, de overgenomen wijsheid hier, elk detail is een glorieus moment. Maar wat vooral opvalt is de drift om zelf beter te presteren, immers, een meester dient dat ook te blijven. Goed voorbeeld doet goed volgen, de spreekwoorden en gezegden maken hun entree. Bij elke nieuwe grijsheid verschijnt er een andere taalkundige spitsvondigheid uit de kerkers van het voorbije. Samenvattingen die ze ook zo in elk woordenboek terug kan vinden, maar liever uit jouw mond hoort komen. Je rond spattende kwijl verwordt tot wijwater en het liefst met kubieke meters tegelijk opgeslurpt.

Gezonde gretigheid die vroeger de jouwe was, belaagt je vanuit hoeken die lang vergeten zijn. Hoe handig is een geheugen dan? Het komt van pas, maar de vaak opgezochte vergetelheid zorgt ervoor dat de herinneringen als avonturen klinken die menig held siert. Het geeft een idee van waarde en middels het theatrale is er zekerheid dat het wijze blijft hangen in die kluwen niet gesponnen en niet geweven grijze massa. Weer een leidraad gemaakt.

Daar zit precies de gewenste nut waarnaar we ons ganse bestaan naar op zoek zijn. Door een stuk van jezelf, onbaatzuchtig, te geven, zorg je ervoor dat die gift ooit op een dag aan een volgende geschonken wordt. De continue beweging van het bestaan uit zich niet middels een fysieke presentatie, maar door een alsmaar veranderende wijsheid. Aangepast aan de drager, weliswaar en steeds verder vervagend, maar toch.

Zou het een angst zijn om vergeten te worden? Of is het de liefde voor hetgeen doorgegeven wordt? Beiden en niet in gelijke mate. Hoe groter de angst, des te dover het oor. Alleen ware liefde wordt gehoord, in tegenstelling tot dat wat gevreesd wordt. Het is een passie met een drang naar eeuwigheid, de eenzaamheid verborgen onder een kleed van lachbuien en de onoverkomelijke traan.

Wat doorgegeven wordt is een gevoel, een beeld van bestaan, een visie of eigen interpretatie van iets wat toch nooit begrepen wordt. Een talent is de zelfbenoemde goddelijkheid, iets wat arrogant en zeer soepel afgedaan wordt als zijnde de normaalste zaak ter wereld. Geef mij dat verhevene maar: die arrogantie, hoe klein ook, mag er zijn mits ernaar gewerkt wordt.

Wat een oude man en een jonge vrouw dan delen, ontstijgt de liefde voor het vleselijke en laat alle prikkelingen van het aardse achter zich. Het heeft totaal niets van doen met dat wat wordt geacht als zijnde de normale gang der zaken. Wanneer een band als deze ontstaat, kun je het prima aanvoelen. Een oer-instinct, een drang om alles te geven met hetzelfde tempo dat het gevraagd wordt. Wijsheid is het niet. Het is puur de wil om te overleven. Te helpen. Iemand te zijn voor een ander.

Een betekenis voor het eigen bestaan?

Tot later of tot ooit,

Maternitus.

Wat ben ik blij dat ik vrienden heb. Ondanks het leuke werk waren afgelopen dagen, eigenlijk twee weken, behoorlijk aan de rottige kant. Na de Spaanse furie had ik de smaak te pakken en wilde eens zien of het fruit van eigen bodem ook zo goed te pruimen was. Neem een limoen, proef hem en doe de zure nasmaak maal “duust”. Dan is het fijn om je gal te kunnen spuwen.

Mijn zuster zal trots op me zijn, omdat ik zonder een naam te noemen, of enige godslastering te bezigen, te kennen geef dat deze lokale deernen toch niet die klasse hebben als wat ze zelf eisen van een man. En zeker niets te bieden hebben als tegenprestatie van hun wensenlijst. Die Spanjaarden lijken wel van een andere planeet te komen, bij wijze van spreken. Maar dat is ver weg en dient de horizon wat verbreed te worden op een andere manier.

Het is zo jammer dat hier geen Indonesische dames wonen. Die hebben pas klasse, zijn (en blijven) heel mooi, kunnen wel koken, hebben smaak voor kunst, zijn slim en vinden het absoluut niet erg dat je de afwas een uur later doet. Och, ze spreken en schrijven zelfs nog in goed Nederlands ook. Zo tussen neus en lippen door. Zonder moeite.

Wel, ik durf te zeggen dat ik dat ook kan, ben en heb. Mijn ijdelheid gaat alleen over het intellect. Wat op zijn beurt niet veel is en me bijna vrij van die hoofdzonde doet zijn. Oh ja, en ik ben natuurlijk niet Indonesisch en vrouw. Dat terzijde, stelletje wijsneuzen. Ik kom in de hemel op deze manier. Best vreemd dat je voor het zevende niveau zo hard meer moeite moet doen in deze barre tijden van crisis, wanorde en scheefgetrokken gelijkwaardigheid.

Ik weet waarom dat het glazen plafond bestaat. Dat is omdat de drempels veel te hoog opgeworpen worden. Zie het als terug pesten. Het hele model van onze samenleving verpakt in een steekspel tussen de twee seksen. En in het geval van deze jongeman nog internationaal ook. Zou zoiets ook betaald worden? Zo gauw amper geschoolde voetballers en zo dit doen (internationaal gaan), zijn ze rijk. Is er een drempel minder.

Maar goed, de vrienden. D’n Michel belde precies op het moment op dat ik dacht aan tragedies gelijk Romeo en Julia. Veelbelovende verhalen met het meest droevige einde wat de mensheid maar kan overkomen. Oké, iets minder overdreven.

Hij vroeg of ik zijn laatste werk wilde horen. Zeker te weten. Die jongen is de laatste tijd zeer goed bezig en een schoen van mij heeft daaraan bijgedragen. Net zoals ik gisteren, had hij een maand geleden een trap onder zijn gat nodig. Beetje motivatie, zeg maar. En het bleek hard genoeg te zijn geweest, want de muziek klonk echt heel beestig. Wanneer de single klaar is, wordt hij hier als eerste gelanceerd en kunnen jullie het zelf eens horen.

Enkele uren later besloten we te gaan wandelen en een koffie doen op een terras. Het leven kan immers niet alleen uit werken en serieus doen bestaan. Dat weten ze hier in Gent maar al te goed, zodoende was het niet moeilijk om het terras met de lekkerste chocochino van de stad te vinden. Het Spijker naast het Vleeschhuis voor hen onder jullie die hier wonen of plannen de regio nog eens aan te doen.

Natuurlijk gingen de gesprekken over beider amoureuze slagen en falen van de afgelopen periode. In deze tijd van het jaar gonst het in de stad en wordt “rokjesdag” gewoon lente genoemd. Niks anders dan zon de laatste maanden. Om een goed gesprek, noem het een dialoog (hint), te kunnen hebben, dien je de onderwerpen vanuit verschillende perspectieven te bekijken. Eerder kun je niet tot een goede conclusie komen.

Twee terrassen verder kregen we wat honger en weer diende het gemak zich aan. Thaise wok op vijf minuten lopen afstand en passend binnen ons, blijkbaar lage, budget. Mijn familie en ik komen daar al zo lang en vaak (is het niet, Hobbybob?), dat we bestek met eigen initialen krijgen, de rode loper uitgerold zien worden en het personeel huilend en schreeuwend aan onze broekspijpen hangt wanneer we voldaan weggaan. Nadat we glimlachend betaald hebben, uiteraard.

De werkwijze is niets bijzonders. Je komt binnen, neemt plaats, bestelt drinken en loopt naar een klein buffet vol verse groenten. Je schept dat op een bord, zoveel je wilt of dat er kan blijven liggen. En ze worden niet boos over “boven de één meter hoog” opgestapelde frisheid. Integendeel, het lijkt wel of ze het aanmoedigen. Je kiest er een saus, vlees, vis en/of vegetarisch alternatief bij en de kokkin, echt een lieve, roer-bakt het geheel tot een gezonde, lekkere maaltijd. In nog geen tien minuten wordt het eten aan de tafel geserveerd en dan snap je wat ik bedoel met goed kunnen koken.

Och, natuurlijk, de kokkin is een lieve voor een keer, omdat ze de enorme pijnen in mijn hart zag. Ik kreeg serieus veel vlees bij het maal en terecht. De gekrenkte ziel diende aangesterkt te worden.

Al terug lezend, krijg ik het idee dat het een verkapte reclame is voor Gent en omgeving. Dat is helemaal niet nodig. Heus. Weet heel de wereld dat het hier goed toeven is en er voor elk wat wils te zien, kopen, halen, beleven of vinden valt.

Zo. Weer vijf eurocent verdiend voor dat pak uit de etalage van die Armani winkel. Of een extreme make-over tot Griekse Adonis met twintig penissen, joekels van spierballen (maat meloenen?) en de hersencapaciteit van een flinke buslading Einsteins en Bohrs bij elkaar.

Of gewoon voor een volgende poging in het land van de liefde.

Tot later of tot ooit (in Gent, die mooie stad),

Maternitus.

PS
De foto’s van het project in Het Volkshuis volgen wanneer het ganse werk af is. Het brengt blijkbaar ongeluk om er al mee te patsen bij de dames waarmee je uitgaat tijdens de schets-fase. En daarom vertroetelen Iris en Yvan mij een beetje met lekker eten en enorm veel plezier. Nog een goede dag met zon en dan is het af. Bijgewerkt, strak getrokken, klaar voor een zomer vol muziek, dans en wilde exotische feesten. Gewoon even chillen? Er zijn tafels voor twee.

Het niet hebben van internet heeft voordelen en nadelen tegelijk, waarbij het grootste voordeel tijdswinst is en het grootste nadeel de onmogelijkheid om te kunnen communiceren. Wat is er belangrijker? Tijd is belangrijk om te kunnen besteden aan schilderen en schrijven, zonder meer, maar het valt me ook op dat het sociale leven weer realistische vormen aanneemt. Zo vaak ik nu buiten kom, iemand opzoek of simpelweg een praatje maak met de winkelier op de hoek, dat was een maand geleden niet.

Maar het directe contact wat je kunt hebben met mensen die ver weg wonen, dat is er bijna niet meer. Zeer spijtig, gezien het feit dat mijn familie in het buitenland woont en veel van mijn vrienden ook. Nu was ik toch al een zeer slechte met het onderhouden middels alle mogelijkheden van het web, maar er is vrij vakkundig een grotere rem op geplaatst. En toch voelt het niet vreemd of raar, zelfs niet om me voor te schamen. Alsof ik dat toch al deed.

Het is een keuze die gemaakt is en een duidelijke boodschap dat niet alles tegelijk kan. Een keuze tussen schilderen of de hele dag naar de inbox turen, tussen lekker op een terras oude verhalen ophalen of half afgemaakte zinnen terug vertalen naar Nederlands. Ruimte versus engte. Doel van geld is ook een reden. Internet zie ik niet als investering, verf en canvas wel.

“Het is toch wel heel handig om je werken te verkopen.” Dat is waar, maar ik heb liever dat mensen het beoogde werk eens komen bekijken, de verhalen erachter horen en een poging tot onderhandelen doen, in plaats van “oh, da’s leuk, kopen”. Dat kunst bestaat uit impulsen en een niet geordende manier van werken heeft, hoeft niet in te houden dat het aanschaffen ervan ook zo moet gebeuren.

JerOne, Haida Masker, Brugge (Entrepot)

Een schilderij is net als een tatoeage. Ondanks dat het makkelijker weg te doen is, blijft het iets wat je koopt, omdat je hart zegt dat het moet. Kunst is decorum, maar zonder een band met het werk, valt het magische weg en is het niet meer dan wat duurder behang. Het is bekend van mij dat ik zulke klanten liever niet heb.

Vandaag begin ik aan een gewaagd project. Het Volkshuis gaat een nieuwe terras-muur krijgen van me (ja, ik betaal alle materiaal zelf) en het thema is “Old School Tattoo”. Helemaal in de stijl van de oude tatoeages wordt de muur voorzien van zeilboten, zwaluwen, bloemen, vaantjes met kalligrafie, een lekkere pin-up en meer fraaie (lichaams-)decoraties die doen denken aan vervlogen tijden. En lekker kitsch.

Het gewaagde zit hem in het feit dat er veel mensen komen daar en de meesten weten veel van kunst, maken het of zijn liefhebbers. Een meer kritisch publiek is haast niet mogelijk en dat vraagt om een tandje bij. Plus een schepje er bovenop. Dat laatste is meer voor het stoer zijn, want, zoals je begrijpt, jullie held zijn pauwenveren belangrijk voor hem. Een beetje ijdelheid?

Op het moment van schrijven zit ik er weer niet bij met het hoofd. Afgelopen nacht sliep ik hartstikke rot en lag me helemaal suf te piekeren. Ik heb geen problemen (al zou een vet budget voor verf wel fijn zijn). In tegendeel, veel gaat van een leien dakje en het lijkt erop dat de lente me een handje helpt hierbij. De focus is wat verhuisd, maar het doel is er niet minder om geworden. Verhulde woorden, een kleine hint voor een goed verstaander.

JerOne met Phase, Justitie gebouw, Gent

Tegen woensdagavond of donderdagmiddag is in ieder geval het werk helemaal af. En dan ga ik tijd nemen voor de canvassen. Zelf bepalen wat er gebeurt en vooral wanneer is een zeer fijn gegeven. Ok, het geeft geen gouden bergen, maar wat heb ik aan goud wanneer ik vrijheid heb? Naast het spelen met verf en chemie, wil ik de symboliek van oude natuurvolken gaan gebruiken als uitgangspunt. Men loopt teveel met Moeder Natuur te fokken en dat is me goed beu.

Schilderen met een boodschap is natuurlijk niet nieuw. Volgens mij begon het als eerste om die berichten, enkele tienduizenden jaren geleden. En, naar mijn mening, werkt een symboliek stukken beter dan pagina’s vol woorden en zinnen. Klein balletje wat ik nu opgooi: de mensheid is weer aan het afzakken naar de vroege middeleeuwen, toen niemand kon lezen en plaatjes nodig had om iets te leren of begrijpen.

Afijn.

Ik ga het lekker niet druk hebben met onzin en alle energie aan mijn mooie-dingen-maken besteden. Ga komend weekend maar eens naar Het Volkshuis en zie zelf wat ik bedoel. Deze jongen schiet nu zijn verf-kleding aan, pakt de rollers, potten, bussen en kwasten. Klaar om weer een mooie plek voor deze wereld te maken.

Tot later of tot ooit,

Maternitus.